الاخبار الموفقیات

[ویکی نور] «الاخبار الموفقیات»، کتابی است به زبان عربی، نوشته ابو عبد الله، زبیر بن بکار(وفات 256ق)، کاتب الموفّق بالله عباسی و قاضی مکه در عصر متوکل عباسی. کتاب، حاوی مجموعه ای است از روایات عمدتا دارای مضمون و محتوای ادبی، اخلاقی، تاریخی و اجتماعی.
مؤلف، این کتاب را برای موفق عباسی نگاشته و به نام وی آن را نام گذاری نموده است.
کتاب، مشتمل بر یک تقدیم، مقدمه ای به قلم محقق، آقای دکتر سامی مکی العانی و 429 خبر متنوع و فاقد تبویب و تفصیل است.
در این کتاب، 429 خبر مستقل که البته برخی نیز با یک دیگر پیوند و هم خوانی دارند، بر حسب شماره و ترتیب، با ذکر دقیق راویان آنها تدوین شده است. این خبرها، گاه بسیار کوتاه و گاهی نیز بسیار طولانی است. اخبار ثبت شده عمدتا دارای مضامین و محتوای ادبی، اخلاقی، تاریخی و اجتماعی است و مشحون از اشعار، لطایف، ظرایف، حکایات و پندهای اخلاقی.
نثر نگارنده، بسیار متکلف و ادیبانه است. پیچیدگی ها و تصنع متن، در کنار اشعار مسجع از شعرای عصر جاهلیت و اسلام، از ویژگی های منحصر به فرد این تألیف است.
[ویکی نور] الاخبار الموفقیات (زبیر بن بکار). الاخبار الموفقیّات ترجمه فارسی و تحقیق اصغر قائدان (1343ش) بر این کتاب است. به جهت آنکه کتاب شناسی اصل کتاب در برنامه آمده است به آن ارجاع داده می شود و در این مقاله تنها مطالبی درباره ترجمه و تحقیق حاضر ذکر می شود.
دکتر جعفر شهیدی در ابتدای کتاب می نویسد: «کتاب، دارای مطالب تاریخی بسیار ارزنده است.» و دکتر صادق آئینه وند می نویسد: «کتاب، یکی از بهترین آثار برجسته تاریخ اسلام است.»
کتاب، ترجمه بیش از چهارصد خبر است که برخی دارای مضمون مستقل و برخی نیز با هم مرتبط می باشند. ترجمه روایات بر حسب شماره و ترتیب، با ذکر دقیق راویان آن صورت گرفته است. بعضی از این روایات بسیار کوتاه و در چند سطر و برخی بسیار طولانی و در چند صفحه ذکر شده است.
اخبار ذکر شده دارای مضامین و موضوعات ادبی، اخلاقی، نظامی، تاریخی و اجتماعی است و پر از اشعار، لطایف، ظرایف، حکایات و پند و اندرزهای اخلاقی است که مترجم، آن ها را با حفظ امانت، ساده و روان و به دور از تکلّف ترجمه نموده است. وی اصل اشعار را ذکر کرده و ترجمه اشعار را در کروشه آورده است. در مقدمه مترجم پیرامون انواع اخبار و روایات و اخباری که در کتاب بیان شده است، مطالبی ذکر شده است.
مقدمه دکتر صالح احمد العلی نیز که در نسخه عربی کتاب موجود نیست، مطالبی درباره اهمیت و جایگاه اخبار در اسلام و در زمان رسول الله(ص)، جایگاه روایات در نزد خلفای راشدین و خلفای عباسی و خاندان زبیر و راویان اخبار در زمان های گوناگون مطرح شده است.
[ویکی فقه] الاخبار الموفقیات (کتاب). «الاخبار الموفقیات»، کتابی است به زبان عربی، نوشته ابو عبدالله، زبیر بن بکار (وفات ۲۵۶ ق)، کاتب الموفق بالله عباسی و قاضی مکه در عصر متوکل عباسی.
کتاب، حاوی مجموعه ای است از روایات عمدتا دارای مضمون و محتوای ادبی، اخلاقی، تاریخی و اجتماعی.مؤلف، این کتاب را برای موفق عباسی نگاشته و به نام وی آن را نام گذاری نموده است.
ساختار کتاب
کتاب، مشتمل بر یک تقدیم، مقدمه ای به قلم محقق، آقای دکتر سامی مکی العانی و ۴۲۹ خبر متنوع و فاقد تبویب و تفصیل است.
گزارش محتوا
در این کتاب، ۴۲۹ خبر مستقل که البته برخی نیز با یک دیگر پیوند و هم خوانی دارند، بر حسب شماره و ترتیب، با ذکر دقیق راویان آنها تدوین شده است. این خبرها، گاه بسیار کوتاه و گاهی نیز بسیار طولانی است. اخبار ثبت شده عمدتا دارای مضامین و محتوای ادبی، اخلاقی، تاریخی و اجتماعی است و مشحون از اشعار، لطایف، ظرایف، حکایات و پندهای اخلاقی.نثر نگارنده، بسیار متکلف و ادیبانه است. پیچیدگی ها و تصنع متن، در کنار اشعار مسجع از شعرای عصر جاهلیت و اسلام، از ویژگی های منحصر به فرد این تالیف است.در این کتاب، مجموعه روایت هایی در زمینه های تاریخی، سیاسی، اداری و اجتماعی تدوین شده و بخش هایی از آن نیز اشعار شعرای بنام عصر جاهلیت و اسلامی است. برخی از این اخبار، به ایام العرب و یا عصر جاهلیت اختصاص دارد که در آن تفاخرات قبیله ای، حسب، نسب، نژاد، عرق و خون مطرح شده و یا به شرح جنگ های عصر جاهلی، شجاعت و دلاوری های جنگجویان، اشعار و رجزهای آنان پرداخته شده است.بخشی از این اخبار، به اعصار پس از اسلام، به ویژه دوران بنی عباس، حکایات، نوادر، اخبار و سرگذشت خلفا، درباریان و رجال اختصاص دارد. مؤلف، اخبار صحیح را برگزیده و آنها را با ذکر سلسله راویان آن نقل کرده است. بیشتر روایات وی، مسموعات راویانی است که یکی دو نسل بیشتر با او فاصله نداشته اند و بسیاری از روایت های او نیز از طریق عمویش، مصعب بن زبیر نقل شده است. می توان گفت از ۴۲۹ روایت و خبر وی، ۴۰ به موضوعات ادبی، شعر و بلاغت و سخنوری، ۲۰ به مباحث و نکات و پندهای اخلاقی، ۲۰ به مسائل اجتماعی و ۲۰ نیز به مسائل سیاسی اختصاص یافته است.اما روایات او را می توان به سه بخش تقسیم کرد:۱. اخبار و روایاتی که منحصر به فرد است و قبلا در منبعی دیگر ذکر نشده است؛۲. اخبار و روایاتی که در متون مورخان هم عصر و یا یکی دو قرن پس از او آمده است، مثل تاریخ طبری، عیون الاخبار ابن قتیبه، المحاسن و المساوی بیهقی، الاغانی ابو الفرج اصفهانی که بیشتر آنها از روایات «الاخبار الموفقیات» بهره برده و آنها را نقل کرده اند؛۳. اخباری که در کتب دیگر به طور خلاصه آمده و متن کامل آنها در «الاخبار الموفقیات» وجود دارد؛۴. اشعار شعرای عصر جاهلیت و عصر اسلامی که برخی از آنها در دیوان های آنان موجود است و برخی که پراکنده بوده است، منحصرا در این کتاب موجود است و منحصر به فرد است.این اخبار، به تمامی سرزمین های اسلامی از عراق و حجاز و الجزیره و آفریقا و شام و ایران اختصاص دارد، اما اخبار منطقه عراق، به ویژه بغداد، بیشتر از سایر اخبار است. هم چنین در میان خلفا، بیشترین اخبار به منصور عباسی، مامون عباسی و متوکل عباسی اختصاص یافته است. این امر، نشان می دهد که مؤلف به راویان عراقی که تمایلاتی آشکار به علویان دارند، بیشتر اعتماد دارد و این تمایل آشکار او به علویان، به ویژه در قسمت پایانی کتاب که عمدتا اخبار سقیفه را دنبال می کند بیشتر نمایان می شود.
← گزیده اخبار الموفقیات
...