اخبار سلاجقه الروم

[ویکی نور] اخبار سلاجقة الروم از آثار قرن هفتم هجری به زبان عربی است که مؤلف آن مجهول بوده و درباره تاریخ سلاجقه منطقه آناتولی، بخش های غربی خلافت اسلامی و سرزمین های متعلق به روم شرقی نوشته شده است.
این اثر یکی از منابع مهم در اخبار سلاجقه روم محسوب می شود. کتاب در واقع ترجمه کتاب «مختصر سلجوقنامه» ابن بی بی می باشد که از فارسی به عربی ترجمه شده است.
کتاب شامل دو مقدمه از محقق و مؤلف بوده و مطالب از بیان تاریخ سلطنت ملک رکن الدین و تاسیس حکومت سلجوقیان روم، آغاز و تا پایان حکومت ایشان و انقراضشان در این مناطق، ادامه پیدا کرده است.
شیوه بیان مطالب به صورت سال شمار از اولین حاکم سلسله سلجوقیان شروع شده و تا پایان این سلسله، همراه با بیان گزارشی سیاسی و نظامی از تاریخ سلاطین سلجوقی و بعضی صفات، اخلاقیات و اخبار پراکنده ایشان ادامه پیدا کرده است.
مقدمه محقق، به تعریف کتاب الاوامر العلائیه تألیف ابن بی بی اختصاص یافته که نام دیگر آن اخبار سلاجقه روم می باشد که مؤلف آن را به امر اعطا ملک جوینی وزیر معروف سلجوقیان نگاشته است. همچنین مقدمه به اینکه مؤلف کتاب مجهول بوده و دقیقا مشخص نیست چه شخصیتی می باشد، نیز اشاره دارد.

💡 یاقوت گوید کرمان در دوره سلاجقه از بهترین و آبادترین بلاد محسوب می‌شد ولی در قرن هفتم که وی جغرافیای خود را می‌نوشت شهرهای آن ایالت خراب بود و کشتزارها بی‌حاصل و اهالی سرگردان و بیچاره بودند و بالاخره در پایان قرن هشتم جنگ‌های امیر تیمور ویرانی و خرابی کرمان را تکمیل کرد و آن ناحیه را سراسر به ورطه خرابی و بدبختی فرو برد.

💡 در این زمان با توجه به فراهم‌کردن زیرساخت‌ها و شرایط مطلوب برای گسترش بازرگانی در دوران حکام قبلی، اقتصاد و تجارت کرمان به اوج خود رسید و باعث انباشته شدن ثروت فراوانی در خزانه حکومت شد. وی بعد از ۱۲ سال حکومت که اغلب اوقات در جیرفت، دارالملک زمستانی سلاجقه، به سر می‌برد، به مرگ طبیعی در سال ۵۶۳ درگذشت.

💡 با این همه، شهری که در گذشته از چنان عظمت و اقتداری برخوردار بوده، و حتی پس از اسلام و در عصر سلاجقه کتابخانه‌ای با پنج هزار جلد کتاب و بیمارستان و مدرسه داشته، نمی‌تواند شهری محقر و کم‌اهمیت باشد.

💡 دوران سلاجقه را باید دوران شکوفایی دوبارهٔ هنر ایران دانست. از آن دوره حدود ۵۰ تکه پارچه باقی مانده‌است که اوج هنر در آن‌ها دیده می‌شود. در این دوره پیچیده‌ترین و ظریف‌ترین نقشه‌ها بافته می‌شد. در این دوره بافت شطرنجی یک‌درمیان و دولا معمول‌تر بود و پارچه‌های دورو و اطلسی در کمال مهارت رایج بود.