اثار بدگمانی

پیامدهای سوءظن

[ویکی فقه] آثار بدگمانی. برای بدگمانی آثاری بسیاری ذکر شده است که در این مبحث به برخی از آنها برداخته می شود.
کسانی که بدگمان هستند نمی توانند به دیگران اعتماد کنند؛ زیرا همه را خائن می دانند. آنها هرگز نمی توانند با کسی مشورت کنند و از او نظر بخواهند. روح تعاون ندارند و در تنهایی به سر می برند. امام علی علیه السّلام فرمود: «بدترین افراد کسانی هستند که به سبب بدگمانی به هیچ کس اعتماد ندارند و به سبب بدرفتاری هیچ کس به آنان اعتماد نمی کند».
طرابلسی، کنز الفوائد، ج۲، ص۱۸۲.
بدگمانی موجب می شود دوستان از چنین افرادی گریزان شوند. یکی از عوامل پدیدآورندة دوستی، خوش گمانی است؛ چنان که امام علی علیه السّلام می فرماید: «هر کس به مردم خوش گمان باشد، دوستی و محبت آنان را به دست می آورد».
آمدی، غرر الحکم، ص۲۱۷۵.
انسان بدگمان برای کشف اسرار و رازهای نهانی مردم به جست وجو می پردازد. قرآنگناهسوء ظن را در کنار تجسس و غیبت ذکر کرده است. شاید به ترتب آنها بر یک دیگر هم نظر دارد. از گمان بد، تجسس آغاز می شود و به دنبال تجسس از عیوب مردم و اطلاع بر آنها، غیبت شروع می شود.پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلّم فرمود: «از گمان بد دوری کنید؛ زیرا گمان بد، دروغ ترین سخن است».
مسلم، صحیح مسلم، ج۴، ص۱۹۸۵.
...