کوریولانوس

کوریولانوس. [ کُرْ ی ُ ] ( اِخ ) یکی از سرداران روم بود که در سال 494 ق.م. شهر کوریولی از بلاد لاسیوم را فتح کرد و بدین واسطه شهرتی یافت و به طرفداری توانگران از تقسیم گندم میان فقیران روم ممانعت کرد و بدین سبب ملت او را به تبعید محکوم ساخت. پس نزد ولسی ها رفت و به کمک آنان سراسر لاسیوم را غارت کرد و تا یک فرسنگی روم پیش آمد و مردم آن شهر را هراسان ساخت و سرانجام به خواهش مادر و خواهر خود بازگشت و به دست تولوس رئیس ولسی ها به هلاکت رسید. ( اعلام تمدن قدیم تألیف فوستل دوکولانژ ترجمه نصراﷲ فلسفی ).

کوریولانوس ( به انگلیسی: Coriolanus ) تراژدی ای کمتر شناخته از ویلیام شکسپیر است که زمانی میان سال های ۱۶۰۵ تا ۱۶۰۸ میلادی نوشته شده است. این نمایشنامه یکی از دو تراژدیِ واپسینِ شکسپیر ( دیگری آنتونیوس و کلئوپاترا ) است و داستانی دارد بر اساس سرگذشت سردار افسانه ای رومی گایوس مارسیوس کوریولانوس در قرن پنجم پیش از میلاد که پس از کامیابی در نبرد و سیاست، خواهان رهبری سیاسی است، ولی به خاطر ناسازگاری اهالی رم با دشمن هم پیمان می شود تا از مردم رم انتقام بگیرد. کوریولانوس سرانجام به واسطهٔ مادر و همسرش از این کار پشیمان می شود و آرام می گیرد و رم آسایشش را وامدار زنان می شود. و از این آسودگی کوریولانوس را بهره مرگ می شود.
در اوایل روزگار جمهوری روم، توده های رمی به خاطر کمبود گندم شورش کرده اند و بر بزرگان شهر، به ویژه کایوس مارتیوس، خشم گرفته اند. مننیوس آگریپا، که از بزرگان رم است، به جمع شورشیان درمی آید و آرامشان می کند. سپس مارتیوس سرمی رسد و توده ها را به باد دشنام می گیرد و ایشان را سست عنصر و بوقلمون صفت می خواند. در این اثنا پیکی از راه می رسد و خبر مهیّا شدن وُلسی ها را از بهر حمله به رم می رساند. مارتیوس که دلاور و جنگجوست خبر را به شادمانی پذیرا می شود. بزرگان رم می رسند و بنا به شورِ جنگ می کنند و به مجلس کنکاش می شتابند. مارتیوس نیز یکی از سرداران این نبرد است و شوق مبارزه با تولوس اوفیدیوس، سردار ولسی، را در دل دارد. شورش فراموش می شود، توده ها می پراکنند و مدافعان حقوق مردم می مانند و کینه ای که از مارتیوس به دل گرفته اند.
بزرگان ولسی گرد آمده اند. تولوس اوفیدیوس به ایشان می گوید که اخباری از رم دارد که رمی ها از آهنگِ حملهٔ ایشان آگاهند، احتمالاً میان ولسی ها جاسوس دارند، و نیروهاشان را مهیّا کرده اند. جنگ در پیش است. اوفیدیوس نیز برای نبرد با مارتیوس بی تاب است.
مادر مارتیوس، ولومنیا، و همسرش، ویرجیلیا، در خانه نشسته اند و دوختنی می دوزند. مادر از دلیری پسر می گوید و افتخار جنگ؛ و زن نگران شوی است که به جنگ ولسی ها رفته. زنی والریا نام از آشنایان سرمی رسد و زنان را به گردش فرامی خواند. ویرجیلیا آشفته است و هراسان، و می خواهد خانه بماند تا مارتیوس یا خبری از اخبارش برسد. والریا می گوید که شنیده سپاهیان بر دروازهٔ کوریولی فرود آمده اند و صف ها آراسته اند. ولومنیا و والریا خوش و شادان از خانه می روند که گردشی بکنند. ویرجیلیا نگران و پریشان در خانه با پسر خردسالش می ماند.

کوریولانوس (Coriolanus)
اشراف زادۀ رومی قرن ۵پ م. بنا بر افسانه ها شهر کوریولی را تصرف کرد و شهرتش را از آن گرفت. به اقدام برای سلب حق تریبون (نماینده) داشتن مردم متهم شد و رم را ترک کرد. سپس به رم لشکر کشید و تنها به خواهش مادر و همسرش دست برداشت. سرانجام کشته شد. زندگی نامۀ او را پلوتارک به رشتۀ تحریر کشید و شکسپیر نمایش نامۀ کوریولانوس (۱۶۰۸) را براساس آن نوشت.

💡 از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به اکسیژن، زیرزمین، دالی بل را یادت می‌آید؟، زندگی یک معجزه است، صلیب آهنین و کوریولانوس اشاره کرد.

💡 از دسامبر ۲۰۱۳ تا فوریه ۲۰۱۴ هیدلستون، کاراکتر کوریولانوس بازی کرد. این برنامه همچنین به صورت زنده در ۳۰ ژانویه ۲۰۱۴ پخش شد. همچنین در سال ۲۰۱۴ در کار دیگری به نام ماپت‌ها: تحت تعقیب حضور داشت.

💡 سال ۱۳۵۱ از بازیگران نمایش کوریولانوس اثر برتولت برشت بودم که در سنگلج اجرا می‌شد. هیجان زیادی داشتم وقتی از بچه‌ها شنیدم بهرام بیضایی هم به تماشای نمایش آمده و پس از اجرا نیز به پشت صحنه‌ی نمایش آمد. مدتی بعد که باز او را در پشت صحنه‌ی نمایش آ سید کاظم دیدم، این بار جلو آمد و گفت: «در نمایشنامه‌های فرنگی بد نیستی حالا آمده‌ام ببینم در نمایشنامه‌ی ایرانی چطور بازی می‌کنی.»

💡 فاینز برای بازی در فیلم‌های پایان رابطه (۱۹۹۹)، باغبان وفادار (۲۰۰۵)، دوشس (۲۰۰۸)، کوریولانوس (۲۰۱۱) و هتل بزرگ بوداپست (۲۰۱۴) مورد تحسین قرار گرفت. او نقش لرد ولدمورت را در مجموعهٔ فیلم‌های هری پاتر (۲۰۰۵–۲۰۱۱) و نقش ام را در چند فیلم جیمز باند یعنی اسکای‌فال (۲۰۱۲)، اسپکتر (۲۰۱۵) و زمانی برای مردن نیست (۲۰۲۱) ایفا کرده‌است.

💡 از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به هنوز آلیس، گرد ستاره، ویکتوریای جوان، گوسفند ناقلا، کیک لایه‌ای، خیزش هانیبال، تل استار: داستان جو میک، نینجای آدمکش، سنچوریون، جانی اینگلیش دوباره متولد می‌شود، کوریولانوس، جاستین و شوالیه‌های دلیر، ۴۷ رونین، زن نامرئی، بازمانده، دریای سیاه، کیک-اس، تصادم و حمله متقابل و بازی کامپیوتری سیمز ۴ اشاره نمود.