دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] حسن خلق مؤمنان اهل کتاب (قرآن). مؤمنان اهل کتاب بزرگوارانی هستند که از دروغ و سرگرمی ناسالم و جر و بحثهای بیهوده و سخنان بیمعنی و شوخیهای رکیک و مانند آن برکنارند زبانی پاک و قلبی پاکتر دارند، و هرگز نیروهای فعال و سازنده خود را با درگیری جاهلان تباه نمی کنند، و حتی در بسیاری از موارد سکوت را که بهترین پاسخ این نابخردان است بر سخن گفتن ترجیح می دهند. آنها در فکر اعمال و مسؤولیات خویشند، آنها چون تشنه کامانی که به سراغ چشمه آب میروند، تشنه علم و دانش و خواهان حضور در جلسات علماء و دانشمندانند.
خوش خلقی و گفتار نیک ایمان آورندگان از اهل کتاب، امری ستوده و مورد توصیه خداوند می باشد: «الذین ءاتینـهم الکتـب من قبله هم به یؤمنون• اولـئک... یدرءون بالحسنة السیئة... • واذا سمعوا اللغو اعرضوا عنه وقالوا لنا اعمــلنا ولکم اعمــلکم سلـم علیکم لا نبتغی الجـهلین» کسانی که قبلا کتاب آسمانی به آنها داده ایم به آن (قرآن) ایمان می آورند•آنها کسانی هستند که... به وسیله نیکیها بدیها را دفع می کنند• و هر گاه سخن لغو و بیهوده بشنوند، از آن روی می گردانند و می گویند: اعمال ما از آن ماست، و اعمال شما از آن خودتان، سلام بر شما (سلام و داع)؛ ما خواهان جاهلان نیستیم!
وعده ای جمیل به اهل کتاب
«اولـئک... یدرءون بالحسنة السیئة»: در این آیه شریفه، وعده ای جمیل به آن عده از اهل کتاب می دهد که شناخت خود را، که از قرآن و رسول اسلام داشتند، کتمان نکردند، و مدح ایشان است بر حسن سلوک و مدارایشان با جاهلان مشرکین، و به همین جهت باید گفت: آنچه به ذهن نزدیکتر است این است که: مراد از اجر دو برابر، این است که: یک اجر به ایشان داده می شود به خاطر این که به کتاب آسمانی خود ایمان داشتند، و یک اجر هم داده می شود به خاطر اینکه به قرآن ایمان آوردند، و بر ایمان دوم بعد از ایمان اولشان صبر نموده و کلفت و مشقت مخالفت با هوی را که در هر دو ایمان هست، تحمل نمودند.
← مراد از اجر مضاعف
«واذا سمعوا اللغو اعرضوا عنه»: مراد از لغو سخن بیهوده است، به دلیل کلمه «سمعوا»: می شنوند، چون لغو شنیدنی و از مقوله سخن است، پس مقصود سخنان بیهوده و خشن و زشتی است که پرداختن به آن، کار عاقلان نیست، و لذا وقتی آن را می شنیده اند، از آن اعراض نموده، و مقابله به مثل نمی کرده اند، بلکه می گفته اند: اعمال ما برای ما، و اعمال شما برای شما، و این در حقیقت متارکه و اعلام ترک گفتگو است، «سلام علیکم» یعنی شما از ناحیه ما خاطرتان جمع باشد، و ایمن باشید، که گزندی نخواهید دید، این جمله باز اعلام متارکه، و خداحافظی محترمانه است که با این جمله می فهمانده اند شان ما اجل از آن است که این گونه سخنان بیهوده را دنبال کنیم، همچنان که در جای دیگر درباره مؤمنان فرموده: «و اذا خاطبهم الجاهلون قالوا سلاما» (و چون مردم نادان به ایشان خطاب می کنند، در پاسخ می گویند: سلام، و یا پاسخی سالم می دهند).
دلهای آماده ایمان
...
