منطق تفسیر قران زبان قران هرمنوتیک فرهنگ زمانه

[ویکی نور] منطق تفسیر قرآن (4) زبان قرآن هرمنوتیک فرهنگ زمانه. منطق تفسیر قرآن (4)؛ زبان قرآن، هرمنوتیک، فرهنگ زمانه اثر محمدعلی رضایی اصفهانی، پژوهشی است پیرامون روش پژوهش در تفسیر و علوم قرآن و مباحث جدید دانش تفسیر(فلسفه تفسیر).
منطق تفسیر قرآن، «مبانی، قواعد، سنجه ها، روش ها، گرایش ها و شیوه تحقیق در تفسیر قرآن و مباحث جدید تفسیر (فلسفه تفسیر) که مراعات آن ها می تواند از خطای مفسران جلوگیری کند» است. به عبارت دیگر، قواعد، ضوابط‍ و روش های استنباط‍ از قرآن کریم است که راه برداشت صحیح از قرآن را به جویندگان می آموزد. بنابراین منطق تفسیر قرآن شامل موارد ذیل است: مبانی تفسیر؛ قواعد تفسیر؛ روش های تفسیری؛ گرایش های تفسیری؛ روش پژوهش در تفسیر و علوم قرآن و مباحث جدید دانش تفسیر(فلسفه تفسیر). نویسنده در «منطق تفسیر قرآن (1)» به موارد اول و دوم، در «منطق تفسیر قرآن (2)» به مورد سوم و چهارم و در«منطق تفسیر قرآن (3)» به مورد پنجم پرداخته و در «منطق تفسیر (4)»، کتاب پیش رو، به مورد ششم پرداخته است
اهدافی که نویسنده در تدوین اثر حاضر، به دنبال آن بوده است، عبارت اند از:
کتاب با دو مقدمه از ناشر و پژوهشگاه بین المللی المصطفی(ص) آغاز و مطالب در پیشگفتار و چهار فصل، تنظیم شده است.
در مقدمه اول دوم، به تألیف متون درسی توسط جامعة المصطفی(ص) و نیز موضوع اثر حاضر اشاره شده و در پیشگفتار، مفهوم شناسی منطق تفسیر و شیوه کتاب، توضیح داده شده است
فصل اول، به کلیات اختصاص یافته و در آن، به آشنایی با اهمیت، مفهوم شناسی و پیشینه مباحث جدید دانش تفسیر، پرداخته شده است. پیرامون اهمیت و ضرورت مباحث جدید دانش تفسیر، به این نکته اشاره گردیده که دوران معاصر، عصر تحولات شگرف در همه علوم بشری بوده و قرآن پژوهی نیز در این عصر، دستخوش تحولات رو به رشدی گردید که در اثر رویارویی با شبهات جدید بود و همین امر، چشم اندازهای جدید را بر قرآن پژوهان گشود و زمینه ساز پیدایش حوزه های علمی جدید در دانش تفسیر گشت که گاهی از آن با عنوان «مباحث جدید دانش تفسیر» و گاهی «فلسفه تفسیر» یاد می شود. برخی از این مباحث عبارت اند از:

💡 این گروه از زنان مسلمان که به فمینیست‌های هرمنوتیک نیز شهره شدند، سعی در اثبات برابری جنسیتی از قرآن بودند. فمینیسم اسلامی از زمان پیدایش خود برای اثبات مدعاهایشان، از منابع اسلامی استفاده می‌کردند.

💡 بولتمان از هرمنوتیک هایدگر تأثیر فراوانی پذیرفته‌است.

💡 ریچارد جیکوب برنستین (۱۴ مه ۱۹۳۲–۴ ژوئیه ۲۰۲۲) فیلسوف آمریکایی بود که در «مدرسه جدید پژوهش‌های اجتماعی» (زیرمجموعه دانشگاه خصوصی نیو اسکول) تدریس می‌کرد و دربارهٔ طیف گسترده‌ای از مسائل و سنت‌های فلسفی می‌نوشت از جمله عمل‌گرایی آمریکایی، نوعمل‌گرایی، نظریه انتقادی، واسازی، فلسفه اجتماعی، فلسفه سیاسی و هرمنوتیک.

💡 گادامر به شدت به ایده‌های فلاسفهٔ هرمنوتیک رومانتیک مانند فریدریش شلایرماخر و ویلهلم دیلتای توجه کرده و بیان می‌کند که معنی از طریق ارتباطات درون ذهنی ایجاد می‌شود. در اینجا دیگر مخاطب و الزامات بعد فهم ملاک نیست و اصل بر خود فهم و ایده اولیه نشات گرفته از ذهن مؤلف است که قوام پذیر است و خواه ناخواه بر روان گیرندگان جای می‌گیرد.