دانشنامه اسلامی
[ویکی اهل البیت] از بزرگ ترین مساجد جامع تونس است. این مسجد روی ویرانه های یک مسجد قدیمی و در بعضی از اجزا، به تقلید از مسجد جامع قیروان ساخته شده است. این مسجد فعالیت ها و وظایف یک دانشگاه دینی را در افریقا ایفا کرده است.
در فاصله ی سه و نیم کیلومتری شهر قدیمی قرطاجنه در شمال افریقا واقع است.
پس از فتح تونس توسط اعراب در سال 79 هجری (698 میلادی )، برای اقامه ی نماز و نشر دین اسلام نیاز به مساجد رخ نمود. از این رو به همت شیخ حسان بن نعمان غسانی اولین مسجد در شمال افریقا ساخته و «مسجد جامع زیتونه » نامیده شد. علت این نام گذاری آن بود که در معبدی که مسجد در آن بنا گردید درخت زیتونی وجود داشته است. هم چنین گفته شده است به علت فراوانی درختان زیتون در منطقه ای که مسجد در آن بنا گردید نام «زیتونه » بر آن نهاده شد.
در سال 114 هجری (733 میلادی ) والی افریقا امیر عبدالله بن الحبحاب به توسعه و بازسازی مسجد زیتونه پرداخت. از جمله این که پی های آن را قوّت و استحکام بخشید.
در سال 250 هجری (864 میلادی ) در دوران خلیفه المستعین بالله، ابو ابراهیم احمد اغلبی گنبد مسجد را ساخت.
در سال 381 هجری (991 میلادی ) ابوالفتح منصور بن ابو الفتوح یوسف بن زیری دومین پادشاه سلسله ی صناجیان به تعمیر و ترمیم گنبد تالار مسجد جامع زیتونه پرداخت.
در سال 747 هجری یعنی در زمان حکمرانی محمد المستنصر بن ابو زکریا، از طریق بنای آب انبار، آب به مسجد جامع زیتونه آورده شد. امرای شیعی مذهب خاندان مهدی و خاندان حفص که از سلاطین تونس بودند به این مسجد اهتمام کردند. و کار بازسازی و به سازی مسجد در دوران زیاده الله دوم از خاندان اغلبیان به پایان رسید.
در سال 1312 هجری (1894 میلادی ) گلدسته ی مسجد در جای گلدسته قدیمی بر دست مهندس سلیمان النیقرو ساخته شد. در سال 1357 هجری (1939 میلادی ) آخرین ترمیم و تعمیرمسجد صورت گرفت.
