مدرسین یـزدی
مدرسین یزدی به جمعی از علمای برجسته و اساتید دینی استان یزد در اوایل قرن چهاردهم هجری اشاره دارد که نقش مهمی در ترویج علوم اسلامی و تربیت شاگردان برجسته داشتهاند. از مهمترین این شخصیتها مرحوم میرزا سید علی یزدی معروف به مدرس بزرگ است که فقیهی متحقق و عالمی جامع بود و در علوم فقه، اصول، تفسیر، حکمت، کلام و منطق مهارت داشت. وی همراه با برادران بزرگوارش از جمله میرزا ابو الحسن یزدی و حاج میرزا اسدالله مقیم کاشان، از مراجع و مدرسین برجسته استان یزد به شمار میرفتند و شاگردان بسیاری را به مقام اجتهاد و استادی رساندند. مدرس بزرگ همچنین اثر ارزشمندی به نام الهام الحجه در علم کلام تألیف کرده است و در بازگشت از زیارت مشهد مقدس در طبس وفات یافت. برادر او، مرحوم سید مرتضی یزدی معروف به شیخ مرتضی، نیز از علمای طراز اول یزد بود و در فقه، اصول، حکمت، کلام، منطق و عرفان تبحر داشت. اخوان یزدی در زمان خود معاصر با آخوند خراسانی و علامه یزدی بودند و از مروجین و مدرسین مکتب تشیع در یزد به شمار میرفتند. این علمای یزدی سالها به عنوان ملجأ و پناه مسلمین فعالیت داشتند و از نظر اخلاق و فضائل دینی، نمونههای برجستهای بودند. مدرسین یزدی علاوه بر تدریس و تألیف، نقش مهمی در تقویت و ترویج فرهنگ دینی و تربیت علما ایفا کردند و میراث علمی آنان تا سالها بعد در یزد و مناطق دیگر تاثیرگذار بود.
دانشنامه اسلامی
[ویکی اهل البیت] 1. مرحوم میرزا سید علی فرزند سید علی رضا، معروف به مدرس بزرگ، یکی از بزرگان فقها و اساتید علما در اوایل قرن چهاردهم هجری است. مدرس بزرگ فقیهی متحقق، عالمی مدقق، مجتهدی مدرس و دانشمندی متقی و جامع بود. معظم له در فقه و اصول و تفسیر و حکمت و کلام و منطق مهارت داشت و به اتفاق اخوان بزرگوارش از آیات و مدرسین بزرگ استان یزد بودند و از کرسی درس آنها علمائی چند به مقام اجتهاد و استادی رسیدند. مدرس بزرگ اثری به نام الهام الحجه در علم کلام دارد. وی در مراجعت از زیارت مشهد مقدس در شهر طبس وفات نمود. و اخوان عظامش حجج بزرگ اسلام میرزا ابو الحسن یزدی و حاج میرزا اسد الله (مقیم کاشان) راه برادر را در خدمت به اسلام و ترویج دین ادامه دادند.
2. اخوی میرزا سیدعلی، مرحوم سید مرتضی فرزند سید علی رضا معروف به شیخ مرتضی نیز یکی از علما و مدرسین طراز اول شهرستان یزد بود. شیخ مرتضای حکیمی عارف، مجتهدی اصولی، فقیهی مدرس و دانشمندی جامع فضائل بود. او نیز در فقه و اصول و حکمت و کلام و منطق و عرفان مهارت یافت. اخوان یزدی معاصر با آخوند خراسانی و علامه یزدی در رأس مراجع و علمای یزد از مروجین و مدرسین مکتب تشیع بودند. سالها در یزد ملجأ و پناه مسلمین بود و از تمام سجایای اخلاقی مانند اجداد عظام خود برخوردار بودند. وفات سید مرتضی را در سال 1333 در شهرستان یزد نوشته اند.