طریق شیخ صدوق به عبدالصمد بن بشیر
«طریق شیخ صدوق به عبدالصمد بن بشیر» اصطلاحی در علم حدیث است که به سلسله راویانی گفته میشود که از طریق آنها شیخ صدوق روایات عبدالصمد بن بشیر را نقل کرده است و در واقع نشاندهنده مسیر سندی انتقال حدیث در منابع روایی شیعه میباشد. این طریق شامل واسطههایی مانند محمد بن حسن، حسن بن متیل دقاق، محمد بن حسین بن ابیالخطاب و جعفر بن بشیر است که در نهایت به عبدالصمد بن بشیر کوفی منتهی میشود. اهمیت این اصطلاح در علم رجال و حدیث آن است که اعتبار و صحت روایات وابسته به بررسی وثاقت و اعتبار راویان این سلسله سند میباشد. از دیدگاه برخی از محققان رجالی مانند استرآبادی و آیتالله خویی، این طریق از نظر سندی صحیح ارزیابی شده است. برخی دیگر مانند قهپایی آن را در مرتبه حسن دانستهاند و گروهی نیز آن را «قوی کالصحیح» توصیف کردهاند. این اختلاف نظرها ناشی از بررسیهای رجالی درباره وثاقت برخی راویان این سند است. با این حال، بسیاری از علمای حدیث، راویان اصلی این طریق را از افراد ثقه و معتبر دانستهاند. همچنین در منابع رجالی مانند نجاشی، عبدالصمد بن بشیر به عنوان راوی موثق معرفی شده است. بنابراین، این طریق از جمله اسناد قابل اعتماد در نقل روایات شیخ صدوق به شمار میرود. در یک تعریف جامع، طریق شیخ صدوق به عبدالصمد بن بشیر به زنجیره روایی گفته میشود که واسطه نقل احادیث او بوده و از نظر بسیاری از علمای حدیث، سندی معتبر و قابل استناد در منابع روایی شیعه محسوب میشود.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] طریق شیخ صدوق به عبدالصمد بن بشیر، از اصطلاحات بکار رفته در علم حدیث بوده و به طریقی گفته می شود که شیخ صدوق روایات عبدالصمد بن بشیر را از آن طریق نقل کرده است.
طریق شیخ صدوق به عبدالصمد بن بشیر به ترتیب زیر است: ۱ - محمد بن حسن۲ - حسن بن متیل دقاق۳ - محمد بن حسین بن ابی الخطاب۴ - جعفر بن بشیراز عبد الصمد بن بشیر کوفی
ارزیابی
محقق استرآبادی و آیت الله خویی می فرمایند: طریق شیخ صدوق به عبدالصمد بن بشیر صحیح است. مرحوم قهپایی: سند حسن است. مرحوم محمدتقی مجلسی: خبر قوی کالصحیح است و امکان قول به صحت آن است برای این که خود عبدالصمد صاحب کتاب و ثقه است و سعد بن بشیر گرچه مجهول است الا این که جهالت مشایخ اجازه مضر نیست. ظاهرا سهو قلم صورت گرفته زیرا در طریق سعد بن بشیر نداریم. محدث نوری: رجال سند از اجلاء ثقات هستند خود عبدالصمد را نجاشی ثقه دانسته و بزرگان از وی روایت کرده اند.
اردبیلی، محمد بن علی، جامع الرواه، ج۲، ص۵۳۶.
۱. ↑ اردبیلی، محمد بن علی، جامع الرواه، ج۲، ص۵۳۶.۲. ↑ مجلسی، محمدتقی، روضة المتقین فی شرح من لایحضر الفقیه، ج۱۴، ص۱۶۳.
...