طبقه مفسران صحابه

[ویکی فقه] طبقه مفسران صحابه به اسامی مفسران از اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم از دیدگاه شیعه و اهل سنت اطلاق می شود.
از نظر شیعه، نخستین گروه مفسران تعدادی از اصحاب پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلّم هستند که به ثبت یا نقل روایات تفسیری همت گماشته اند و معروف ترین آنان عبارتند از:
← ابن عباس
نزد اهل سنت نیز نخستین طبقه از مفسران، صحابه اند. آنان پس از رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلّم محل رجوع امت اسلامی بوده، مشکلات دینی و قرآنی آنان را حل می کردند. صحابه در اسباب نزول و فهم قرآن، از دیگران توانمندتر بودند. بسیاری از علمای اهل سنت قول صحابی را در حکم «مرفوع» (حدیثی که سلسله آن به پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم برسد) و از منابع مستقل تفسیر قرآن می دانند.
تفاوت صحابه در فهم قرآن
صحابه رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلّم در فهم قرآن متفاوت بوده اند. ذهبی در این باره می نویسد: «حق این است که صحابه در فهم قرآن و بیان معانی آن متفاوت بوده اند، و این تفاوت به اختلاف آنان در ادراک و فهمشان برمی گردد؛ برخی در زبان عربی اطلاعات وسیعی داشتند و برخی اطلاعاتی کم تر، برخی با رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلّم قرابت و همنشینی بیشتری داشته اند و برخی اندک…».
مشهورترین صحابه درتفسیر از دیدگاه سیوطی
...

💡 مفسران در اين زمينه احتمالات مختلفى ذكر كرده اند بعضى آنها را به مشركان تفسير كردهولى هـمـانـگـونـه كـه گـروه ديـگـرى گفته اند هيچ دليلى ندارد كه آنها را به مشركانمـنـحـصـر كـنـيـم و اگـر مـصـداق ظـالمـان در عـصـر نـزول آيـه مـشـركـان بـوده انـد،دليل بر انحصار نمى شود.

💡 لذا بـعضى از مفسران بزرگ گفته اند: در قيامت دو نوع عرضه است: پيش از حساب آتشرا بـر مـجـرمان عرضه مى دارند تا وحشت و هراس سراسر وجودشان را فرا گيرد (و اينخود يك مجازات روحانى است ) و بعد از حساب و فرستادن

💡 بعضى ديگر از مفسران گفته اند كه اين آيه در مورد استغفار مسلمانان براى مشركان واظهار محبت آنها قبل از نهى صريح در آيات سابقنازل شده است، زيرا اين موضوع، باعث نگرانى گروهى از مسلمين شده بود، آيه فوقنازل شد و به آنها اطمينان داد كه استغفارهاى آنانقبل از نهى الهى موجب مؤ اخذه و مجازات نخواهد بود.

💡 در ايـنـكـه آيـا مـانـدن يـونـس در شـكـم مـاهى تا روز رستاخيز (به فرض ترك تسبيح وتوبه به درگاه الهى ) به صورت زنده يا مرده بوده است بعضى از مفسران احتمالاتىذكر كرده اند: