این واژه در زبان فارسی دارای دو معنای اصلی است که در متون قدیم به کار رفته است. در معنای نخست، این واژه به هر چیزی گفته میشود که باعث افزایش سرما یا شدت گرفتن آن شود و در واقع خاصیتی دارد که سرما را بیشتر میکند. در این کاربرد، «سرمافزای» یک صفت محسوب میشود و برای توصیف شرایط یا عواملی به کار میرود که موجب سردتر شدن محیط میگردند. در معنای دوم، این واژه نام یکی از ماههای سال در تقویمهای قدیمی، یعنی ماه نهم از سال ملکی، بوده است. این کاربرد نشان میدهد که در گذشته برخی ماهها با ویژگیهای اقلیمی یا طبیعی نامگذاری میشدند. بنابراین سرمافزای هم میتواند مفهوم زمانی داشته باشد و هم مفهوم توصیفی. در متون لغوی قدیم، هر دو معنا برای این واژه ثبت شده و مورد استفاده قرار گرفته است. کاربرد زمانی آن بیشتر در نظامهای تقویمی سنتی دیده میشود. در مقابل، کاربرد وصفی آن بیشتر در توصیف وضعیت هوا یا شرایط طبیعی به کار میرفته است. در مجموع، «سرمافزای» یا به معنای افزایشدهنده سرما است یا نام ماه نهم در تقویم ملکی بوده است.
سرما فزای
لغت نامه دهخدا
سرمافزای. [ س َ ف َ ] ( اِ مرکب ) نام ماه نهم است از سال ملکی. ( برهان ) ( آنندراج ) ( جهانگیری ).
فرهنگ فارسی
۱ - ( صفت ) آنچه موجب زیادتی سرما گردد ۲ - ( اسم ) ماه نهم از سال ملکی.