دیودوروس سیسیلی

[ویکی نور] دیودور سیسیلی مورخ هم عصر ژول سزار (100- 44 پ. م) و آگوست (63 پ. م- 14 م) و نویسنده ی کتابخانه تاریخی است. وی تنها مورخ تاریخ جهان به زبان یونانی است که بخش های نسبتا زیادی از تألیفش، پانزده کتاب از مجموع چهل کتابش؛ کتاب های اول تا پنجم که تاریخ افسانه ای بربرها و یونان را شامل می شوند و کتاب های یازدهم تا بیستم که رویدادهای بین سال های 480 تا 302 پ. م. جهان باستان را دربر دارند، به طور کامل بازمانده است.
سده ی دوم پیش از میلاد سده ی ظهور و پیدایش طبقه ی متوسط ثروتمند در شهرهای مختلف ایتالیا و سیسیل است. در قرن اول پ. م، آگوست با برقراری صلح و ثبات، نقش بسزایی در رونق و شکوفایی این طبقه داشت. در این دوران میل به فراگیری دانش نزد مردم این شهرها فزونی گرفت. دیودور در چنین دوره ای در شهر اژیریون چشم به جهان گشود. شهر اژیریون در سرزمین سیکول، درون سیسیل و در غرب اتنا واقع است. تنها اشاره ای که در تاریخ به این شهر شده، زاده شدن دیودور در آن است. از طرفی دیودور را نه اژیریونی، بلکه سیسیلی یا سیکولوسی خطاب می کنند؛ گویی زادگاه کوچکش شایستگی آن را ندارد که در برابر شهرهای بزرگتر، نامی از آن در تاریخ برده شود.
تاریخ دقیق تولد و مرگ دیودور معلوم نیست. وی احتمالا در سال 90 پ. م به دنیا آمده است. این زمان تقریبی، از تاریخ سفر مطالعاتی اش به مصر در سال های 57- 56 پ. م استنتاج می شود. درباره ی تاریخ وفات او نیز می باید به حدس و گمان توسل جست. آخرین رویداد تاریخی که دیودور بدان اشاره کرده است، ایجاد مهاجرنشین رومی در تورومنیون (تائورمین) توسط اکتاویوس است که احتمالا به سال 36 پ. م بازمی گردد. بر این اساس می توان گفت که وی تا حدود سال 30 پ. م در قید حیات بوده است، زیرا در آن چه از اثرش بازمانده، هیچ اشاره ای به پیروزی اکتاویوس بر آنتوان در اکسیوم و پیامدهای سیاسی این رویداد نشده است.
تنها منبع موثق درباره ی زندگی دیودور همان اندک اشاراتی است که او خود درباره ی زندگی اش به ما می گوید. دیودور در مقدمه ی عمومی اثرش (کتاب اول، فصل 1، بند 4) بیان می کند که برای نگارش اثر بزرگ خویش سی سال وقت گذاشته، بسیار سفر کرده، بخش وسیعی از اروپا و آسیا را پیموده، در این راه رنج های فراوان کشیده و خطرات زیادی را از سر گذرانیده است. همچنین در بخش دیگری از همین مقدمه (کتاب اول، فصل 4، بند 3) می نویسد که در روم سکنی گزید تا از منابعی که در این شهر وجود دارد، بهره جوید، غیر از این اطلاعات ناچیز، هیچ اطلاع دیگری درباره ی زندگی، تحصیلات، خاندان و اصل و نسب دیودور موجود نیست.
ایران و شرق باستان در کتابخانه تاریخی / نوع اثر: کتاب / نقش: نویسنده

💡 نویسندگان بعدی، پوزیدونیوس، دیودوروس، استرابون و دیگران، آنها را جزایر کوچکی در سواحل شمال غربی اسپانیا می‌نامندبا این حال هیچگونه منابع فلز قلع در این جزایر یافت نمی‌شود وادل قلع را فلزی می‌داند که کاسی‌های بابل از آن استفاده می‌کردند و تجارت آن را در دست داشتند از این رو واژه‌های یونانی «کاسی تروس»، هندوآریایی‌های باستان «کاس تیرا» و عربی «قصدیر» به معنای قلع املایی دیالکتیک متفاوتی از کاسی است. ویلیام هاج میل منشأ کتیبهٔ سنگ نیوتن را فنیقی دانسته‌است در حالی که بسیاری از باستان شناسان آن را خطی ناشناخته توصیف کردند اما لورنس وادل بر اساس شباهت این خط با کتیبه اوگاموئید هیتی بر روی شیر مرعش در گورگوم کردستان شهری که پیش تر به نام مرکاسی یا مَلکشی شناخته می‌شد، آن را هیتی آریایی دانسته‌است وادل دربارهٔ واژهٔ پرات در کتیبهٔ سنگ نیوتن کشف شده در آبردین شایر می‌نویسد: گذشتگان عنوان «پارت» یا «پرات» و همان‌طور که خواهیم دید، «بارات» یا «بریتان» را بر سرزمینی که در آن سکنی گزیدند نهادند این نام از ریشهٔ پرات و بارات در زبان هیتی‌ها و یکی از قبایل فنقیه است.

💡 اگر گزارش دیودوروس درست باشد، پس از قتل، توطئه‌گران به اردشیر گفتند که این جنایت توسط برادر بزرگ‌ترش داریوش انجام شده است و او را به کشتن داریوش تشویق کردند.