دائره البروج

( دائرةالبروج ) دائرةالبروج. [ ءِ رَ تُل ْ ب ُ ] ( ع اِ مرکب ) مدار کره زمین در حرکت سالانه بدور آفتاب. مدار سنوی زمین. مدار شمسی زمین. رجوع به کشاف اصطلاحات الفنون ذیل دائرةالبروج شود.

( دائرة البروج ) (ئِ رَ تُ لْ بُ ) [ ع. ] (اِمر. ) مدار حرکت ظاهری خورشید و آن عبارت از دوازده بُرجی است که خورشید - از دید یک ناظرِ زمینی - هر ماه در یکی از آن ها قرار می گیرد.

( اسم ) ۱- مدار آفتاب در حرکت سالیانه بدور زمین ( بعقیده قدما ). ۲- مدار کره زمین درحرکت سالیانه بدور آفتاب مدار شمسی زمین
مدار کر. زمین در حرکت سالانه بدور آفتاب.

💡 اما اقليم هشتم به اصطلاح علم هيات همان فلك ثوابت است كه آن را فلك البروج نيزگويند؛ و به سبب زينت يافتن آن به كثرت كواكب نخستين بار مرئى انسان مى گردد،لذا آن را اقليم رويت و به سماء رويت هم مى نامند. قوله علت كلمته (و لقد زينا السماءالدنيا بمصابيح ) (الملك / 6) و قوله تعالى شانه (انا زينا السماء الدنيا بزينهالكواكب ) (الصافات / )

💡 از امام صادق عليه السلام منقول است: هر كه سوره والسماء ذات البروج را در فرايضبخواند، چون سوره پيغمبران است حق تعالى او را در قيامت با پيغمبران و مرسلان وصالحان محشور گرداند. (413)

💡 برج‌های فلکی (برج‌های دوازده‌گانه)، ۱۲ منطقهٔ برابر بخش‌بندی شدهٔ منطقةالبروج است که با پیکر آسمانی (صورت‌های فلکی) متناظر با خود مشخص می‌شوند. هر برج فلکی کمربندی است به درازای ۳۰ درجه کمانی، هم‌راستای دائرةالبروج و با پهنای ۱۶ درجه که دایرة البروج مدار آغازین و میانی آن است. هر برج از ۸ درجهٔ شمالی تا ۸ درجهٔ جنوبی پهنا دارد.

💡 در الدر المنثور است كه ابن مردويه از جابر بن عبد اللّه روايت كرده كه گفت: شخصى ازرسول خدا (صلى اللّه عليه و آله وسلم ) از آيه (و السماء ذات البروج ) پرسيد،فرمود: يعنى آسمان داراى كواكب. و از آيه (الذىجعل فى السماء بروجا) پرسيد، فرمود: باز يعنى كواكب شخصى ديگر پرسيد پسجمله (فى بروج مشيده ) چه معنا دارد؟ فرمود: يعنى قصور و كاخهاىمجلل.

💡 ذیخ (کفتار نر) یا آیوتا اژدها (ι Draconis) ستاره‌ای غول‌پیکر و نارنجی‌رنگ است که در صورت فلکی اژدها قرار دارد. ذیخ در نیمکره شمالی آسمان قابل مشاهده است. این ستاره در شمال دایره البروج قرار دارد که مسیر حرکت زمین به دور خورشید است.