جندی محمد بن یوسف

[ویکی نور] «ابوعبدالله محمد بن یوسف جندی»، فقیه شافعی و مورخ یمنی قرن هشتم بوده است. از زادگاه و زمان تولد وی اطلاعی در دست نیست. او به شهر جَنَد در یمن منسوب است. در این شهر که در شمال شرقی ثَعِز واقع است، نخستین مسجد یمن در سال هشتم هجری ساخته شد. لقب جندی را بهاءالدین ذکر کرده است. خانواده او اهل ظَفَر یمن بودند. گفته اند که وی بیشتر عمر خود را در زَبید گذراند. جندی خود از پدرش با نام یوسف بن یعقوب یاد کرده است. جندی نزد استادانی چون ابوالحسن اصبحی و ابوالعباس احنف به کسب علم پرداخت.
گفته اند که او شاگردان بسیاری تربیت نمود، اما نام آنان در منابع نیامده است. جندی مدتی در مَوْزَع به امر قضا مشغول بود و پس از آن در عَدَن و زَبید به امور دیوانی پرداخت. از تصریح وی به تاریخ درگذشت ابوبکر بن احمد بن موسی بن عجیل، می توان دریافت که جندی بعد از 730 درگذشته است. برخی مورخان نیز سال وفات او را 732 ذکر کرده اند.
اثر مهم جندی، کتاب «السُلوک فی طبقات العلماء و الملوک» است که آن را به تشویق استادش، اصبحی، تألیف کرد. این کتاب از مهم ترین منابع در باره تاریخ دوره اسلامی یمن است و به نام های دیگری، از جمله «طبقات فقهاء الیمن»، «تاریخ الجَنَدی» و «طبقات الجَنَدی» نیز معروف است.
برگرفته از دانشنامه جهان اسلام، ج 11، ص 33.
السلوک فی طبقات العلماء و الملوک / نوع اثر: کتاب / نقش: نویسنده

💡 محمد زمان خدایی پژوهشگر باستانشناسی شوشتر را همان شهر جندی‌شاپور مشهور معرفی می‌کند. وی با ذکر دلایل تاریخی و زبانشناسی معتقد است که در نامگذاری شهرها و مناطق مشکلاتی بوده و دو جندی‌شاپور (شهر شاپور) وجود داشته‌است که مورخان گاهی یکی را جای دیگری گرفته‌اند. اما وی شوشتر را همان شهر معروف و دانشگاهی جندی‌شاپور می‌داند.

💡 خسرو زمانی که ژوستینین مدارس فلسفی را به دلیل مسیحی نبودن آن‌ها تعطیل نمود، از فیلسوفانی که به دربار ایران پناه آورده‌بودند استقبال کرد و فیلسوفان را به جندی‌شاپور فرستاد که زبان علمی آن یونانی بود. پس از مدتی فیلسوفان خواستار بازگشت به روم شدند و چیزی که نظر آنان را جلب کرد این بود که خسرو از ژوستینین خواسته بود که آن فیلسوفان را از قوانین سخت خود معاف کند.

💡 دانشکدهٔ کشاورزی، اولین دانشکدهٔ راه‌اندازی‌شده در دانشگاه و رشته‌های کشاورزی، ادبیات، ریاضی و پزشکی، از اولین رشته‌های ارائه شده در دانشگاه جندی‌شاپور بوده است. مدتی بعد دانشکده پزشکی، به دانشگاه مستقلی تحت نام «دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز» انتقال یافت.

💡 سال‌های ۱۳۴۷ تا ۱۳۶۰ را با سِمتِ استادیاری و دانشیاریِ تمام‌وقت در دانشگاه اصفهان و نیز با عنوان استادِ میهمان در دانشگاه جندی‌شاپور اهواز و در فرصتِ پژوهشیِ یک‌ساله (۱۳۵۵–۱۳۵۶) در دانشگاه دُرهام در شمال خاوری انگلستان گذراند و به تدریس و پژوهش پرداخت.

💡 C. Jullien در کتابش در سال ۲۰۰۴، خرابه‌های اطراف شاه‌آباد دزفول را ویرانه‌های دژ شوشان نامیده و جندی‌شاپور را در محل دیگری می‌داند. ابن حوقل جغرافیدان قرن چهارم هجری محل شهر جندی‌شاپور را یک منزلگاه تا شوش و یک منزلگاه تا شوشتر ذکر کرده‌ و در نقشه‌ای که ارائه نموده، این شهر را مابین شوشتر، شوش و هرمز (اهواز) نشان داده است.