بیمارستان نوریه دمشق

بیمارستان نوریه دمشق

البيمارستان النوري في دمشق (بیمارستان النوری) یکی از آثار تاریخی و علمی مهم در تاریخ پزشکی اسلامی است که در وسط مدينة دمشق القديمة در حي الحريقة سوریه قرار دارد. این بیمارستان در سال ۵۴۳ هـ / ۱۱۵۴ م توسط السلطان نور الدين محمود زنكي (نورالدین زنکی) ساخته شد و به نام او «البيمارستان النوري» نام‌گذاری شد. سطح کار این بيمارستان فراتر از درمان بیماران بود؛ به‌ویژه در آن دوران، بيمارستان‌های اسلامی نه‌فقط به‌منظور درمان، بلکه به‌عنوان مراكز علمی و آموزشی در علوم الطب و الصيدلة عمل می‌کردند. بیمارستان النوري هم از این قاعده مستثنی نبود و به‌عنوان محلی برای تحصیل پزشکی و آموزش داروشناسی شناخته می‌شد که أطباء و صيادلة از مناطق مختلف برای آموزش و تدریس به آنجا مراجعه می‌کردند. این بیمارستان دارای ظرفیت قابل‌توجه (تا حدود ۱۳۰۰ تخت) بود و به‌صورت مجاناً برای الفقراء و المساكين وقف شده بود. پزشکان و درمانگران برجسته در آن کار می‌کردند و خدمات پزشکی در سطوح مختلف ارائه می‌شد. البيمارستان النوري از مهم‌ترین مراکز علوم الطب و الطب العربی در دمشق و جهان اسلام در قرون وسطی به‌شمار می‌رفت و نقش مهمی در پیشرفت دانش پزشکی و آموزش طبیبان ایفا کرد. این بیمارستان پس از زمان‌های طولانی فعالیت در دوران اسلامی تا دوره‌های بعدی همچنان فعال بود، اما به‌مرور با تغییرات ساختاری و تأسیس بیمارستان‌های جدید مدرن جای خود را به مراکز دیگری داد. در سال ۱۹۷۵ میلادی (۱۳۹۵ قمری) این بنا مرمت شد و بخشی از آن تابع متحف الطب والعلوم لدى العرب گردید؛ همچنین خود بنا به‌عنوان بخشی از موقع التراث العالمي لمدينة دمشق القديمة به ثبت یونسکو رسیده است.

دانشنامه اسلامی

[ویکی اهل البیت] این بیمارستان یکی از بیمارستان های قدیمی دمشق است که به وسیله «سلطان نورالدین محمود زنگی شهید» در سال 549 هجری ساخته شد. در آن مدرسه ای به نام «دینسریه» وجود داشته که علمای طب در آنجا به تدریس می پرداخته اند.
از بزرگانی که نام آنان به عنوان استاد طب در این بیمارستان ذکر شده می توان به ابن سینا، پزشک و فیلسوف شهیر ایرانی و زهراوی اشاره داشت.
از داخل بازار حمیدیه نیز به آن راه است. کوچه ای که از بازار حمیدیه بدان منتهی می شود در سمت چپ کسی است که از جامع اموی وارد بازار می شود. بیمارستان در حدود یکصد متری این کوچه و در سمت چپ قرار دارد. گنبدی به رنگ قرمز و بسیار کوچکی دارد که ابعاد هندسی به آن داده اند.
اصغر قائدان، اماکن سیاحتی و زیارتی دمشق، نشر مشعر، تهران، پاییز 1388، ص 56.