المعجم الموضوعی لنهج البلاغه

[ویکی نور] المعجم الموضوعی لنهج البلاغه، تألیف اویس کریم محمد به زبان عربی است. خواننده از خلال این اثر، به دقیق ترین مباحث و موضوعات نهج البلاغه آگاهی می یابد و از برخی جهات بر فرهنگ های موضوعی پیش از خود ترجیح دارد.
کتاب مشتمل بر 22 باب است که هر باب به اقتضای موضوع در چند فصل مشتمل بر عناوین مختلفی تدوین شده است. مجموع موضوعات مطرح شده، در کتاب بالغ بر 600 عنوان می باشد.
نویسنده در مقدمه کتاب با ذکر چهار عنوان کتاب موضوعی نهج البلاغه که تا زمان وی تألیف شده است و اشاره به امتیازات آن ها به ذکر برخی از نقائص این آثار و برتری کتاب حاضر می پردازد. وی در این خصوص به چند ویژگی کتاب اشاره می کند:
اویس، جمیع عبارات امام(ع) را، بدون استثنا بعضی یا حذف چیزی از آن، استقصاء کرده است. شیوه او در استقصاء عبارات، نه تنها با استفاده از فهرست های لفظی، بلکه با تعمق در معانی عبارات انجام گرفته است. اگر عبارات فراوانی برای یک موضوع تجمع یافته، عناوین فرعی مختلفی برای توزیع آن عبارات بر آن ها ایجاد شده است. وی به تسلسل عددی در ذکر عبارات تحت هر مبحث ملتزم نبوده و چه بسا عبارتی از خطبه 200 قبل از عبارتی از خطبه اول آمده است و البته این موضوع به دلیل رعایت تسلسل منطقی در بحث بوده است.
برخی از عناوین این ابواب عبارتند از: عقل و علم، اسلام، ایمان، یقین، کفر، شرک و شک، قرآن و سنت نبوی، اصول دین، عبادات، تقوی و متقین، خوف و رجاء، توبه و غفران، جهاد و فن جنگ و شهادت، حاکم اسلامی و ویژگیهای او.

💡 836-واقعه صفين در تاريخ، ص 49 و شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج 3،ص 118 و وقعه صفين، ص 60.

💡 70- غرر الحكم، ص 275؛ ارشاد مفيد، ص 132؛ شرح نهج البلاغه فيض الاسلام،ص 88.

💡 قال على عليه السلام:... قد اختبرهم الله بالمخمصة و ابتلاهم بالمجهدة و امتحنهمبالمخاوف و مخضهم بالمكاره. نهج البلاغه / خطبه 192

💡 197- نهج البلاغه صبحى صالح، خطبه 235. اين خطبهمفصل است و ما جملاتى از آن را آورديم.

💡 133- نظير اين مطلب در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج 6، ص 48 آمده است.

💡 6 حج و عمره؛ قال على عليه السلام:... و حج البيت و اعتماره فانهما ينفيان الفقر ويرحضان الذنب. نهج البلاغه / خطبه 110