الفاظ ذهنی

[ویکی فقه] الفاظ ذهنی یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای وجود ذهنی الفاظ است.
الفاظ به لحاظ جایگاه وجودی به الفاظ ذهنی و خارجی تقسیم می شود. الفاظ ذهنی عبارت است از: وجود ذهنی لفظ که از معنا حکایت می کند. با توجه به پیوند لفظ و معنا، هر گاه معنا در ذهن شکل بگیرد لفظ نیز همراه آن در ذهن حاضر می شود. به گفته شیخ الرئیس به دلیل علاقه و پیوندی که میان لفظ و معنا وجود دارد، گاهی انتقال معانی ذهنی به وسیله الفاظ ذهنی صورت می گیرد (الانتقالات الذهنیة قد تکون بالفاظٍ ذهنیة و ذلک لرسوخ العلاقة المذکورة (علاقة اللفظ بالمعنی) فی الاذهان) اما الفاظ خارجی، عبارت است از: وجود خارجی لفظ که از معنا حکایت می کند و به زبان گفتاری در می آید.
مستندات مقاله
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است: (۱) خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، شرح الاشارات و التنبیهات.
۱. ↑ خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، شرح الاشارات و التنبیهات، ج۱، ص۲۲.
...

💡 وی در غزل‌سرایی پیرو سعدی بود و غالباً مضامین عشقی و مسایل عرفانی را به زبان ساده و پرسوز در بحرهای کوتاه و لطیف بیان کرده و از الفاظ و معانی شاعران متصوف ایرانی سود می‌جست. خمسه‌اش از خمسه‌های تمام مقلدین نظامی نسبتاً بهتر و برتر است و او در اشعارش نظامی را به‌عنوان استادی مسلط به فن ستوده‌است:

💡 در مورد پیشینهٔ تاریخی و خاستگاه قصرشیرین مطالب فراوانی گفته شده، از جمله آنکه قصرشیرین را که نام آن دستجرد، دستگرد بوده که یونانی‌ها آن را آرت میتا گفته‌اند، «آرت» در زبان لاتینی به معنی معماری است. در این هر دو نام یگانگی الفاظ میتان و ماد مشهود است و دستگرد یکی از کاخ‌های سلطنتی خسرو پرویز بوده‌است.

💡 گفته اند: بليغ كسى ست كه وسعت سخن را چنان كه خواهد گيرد. و الفاظ را به اندازهمعانى بدوزد و سخن بليغ، سخنى ست كه لفظ آن برجسته و معانى آن، تازه باشد.

💡 از نكات مهم سخن، انتخاب الفاظ و جملات مناسب و زيباست تا گوش ها را از شنيدن بىرغبت نكند و فهم ها را به سختى نيندازد كه بنا به فرمايش حضرت على عليه السلاماين صفت بهترين كلام است؛

💡 38-  اين حديث را به الفاظ و مضامين گوناگون و شبيه به يكديگر بزرگاناهل سنت مانند خوارزمى در مناقب ص 39 و حاكم در مستدرك 3 ص 149 و ذهبى در تلخيص وديگران آورده اند راجع الغدير ج 2 ص 301 و 302.