«ادات تکثیر» در زبان عربی به ابزارها و واژههایی گفته میشود که برای بیان کثرت، تکرار یا فراوانی یک چیز به کار میروند و نشاندهنده زیاد بودن مدخول خود هستند. این ادات معمولاً در متون قرآنی و ادبی برای تأکید بر تعداد یا تکرار یک عمل، حالت یا ویژگی به کار میروند و به فهم دقیقتر مفاهیم کمک میکنند. از جمله مهمترین «ادات تکثیر» میتوان به واژههایی مانند «قد»، «رب» و «کاین» اشاره کرد که هر یک بسته به سیاق جمله دلالت بر تکثیر، فراوانی یا تکرار دارند. برای مثال، «قد» وقتی بر سر فعل مضارع میآید، میتواند گاهی نشانه تکثیر باشد، مانند آیهی «قد نری تقلب وجهک فی السماء...» که دلالت بر کثرت نگاه پیامبر صلیاللهعلیهوآله به آسمان دارد. واژهی «رب» نیز در برخی آیات به معنای «چهبسا» یا تکثیر آمده و بیانگر فراوانی احتمالات یا حالات است، مانند «ربما یود الذین کفروا لو کانوا مسلمین». «ادات تکثیر» به طور کلی ابزاری زبانی برای بیان کثرت، فراوانی یا تکرار در زبان عربی و متون دینی هستند و نقش مهمی در بلاغت و فهم معنای دقیق آیات دارند.
ادات تکثیر
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] ادات تکثیر، ادات مورد استفاده در زیاد شمردن یک چیز را می گویند.
«ادات تکثیر» کلمه ای است که بر فراوانی مدخول خود دلالت دارد؛ مانند:
قد
« قد»: این کلمه وقتی بر سر فعل مضارع می آید، گاهی دلالت بر تقلیل می کند، و گاهی نشانه تکثیر است. در آیه: (قد نری تقلب وجهک فی السماء...)؛ "ما(به هر سو) گردانیدن رویت در آسمان را نیک می بینیم" دلالت بر کثرت رو کردن پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم به سوی آسمان دارد.
رب
« رب»: درباره معنای این کلمه هشت قول هست که یکی از آن ها تکثیر است؛ مثل: (ربما یود الذین کفروا لو کانوا مسلمین)؛ "چه بسا کسانی که کافر شدند آرزو کنند که کاش مسلمان بودند".