دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] ابو البرکات شرف الدین مبارک بن احمد بن مبارک بن موهوب بن غنیمة بن غالب لخمی اربلی(564-637 ق)مورخ،ادیب،شاعر،آشنا به حدیث و متبحّر در فنّ استیفا.وی در اربل(عراق کنونی)متولد شد.بسیاری از افرادخاندان وی اهل فضل و ادب بوده اند.پدرش ابو الفتح احمد،بعد از مرگ پدر تا پایان عمردر اربل متصدی دیوان استیفا بود.ابن مستوفی قرآن و ادبیات را از محمد بن یوسف بحرانی و مکّی بن ریّان ماکسینی آموخت و از عبد الوهاب بن هبة اللّه و مبارک بن طاهر خزاعی و عده ای دیگرحدیث شنید و از چند تن از علمای زمان خود اجازۀ روایت گرفت.
ابن مستوفی اربلی در زمان امارت ملک مظفر الدین کوکبوری فرمانروای اربل منصب استیفا راکه در این نواحی شغل بزرگی به شمار می رفت به عهده داشت و در 629 ق مقام وزارت ملک مظفر رایافت و تا مرگ وی در همین سمت باقی بود.در حمله مغولان وی به همراه برخی امرای لشکر و عده ای از اهل اربل به قلعه ای پناه برد و در امان ماند.سپس به موصل رفت و از حمایت امیر آنجا بهره مند شد و در آنجا از مقرری وکتابهای نفیس موجود بهره برد و تا آخر عمرش در همانجا به سر برد و در همانجا درگذشت و در مقبرۀ سابله بیرون باب الجصاصة به خاک سپرده شد.
1-شرح المشکل من دیوان ابی تمام و المتنبی یا النظام فی شرح شعر المتنبی و ابی تمام.
2-بناهة البلد الخامل لمن ورده من الأماثل که به تاریخ اربل معروف شده است.برخی آثار وی هم یافت نشده همچون:ابا قماش،اثبات المحصل فی نسبة ابیات المفصل،دیوان شعر و سرّ الصنعة.
تاریخ إربل / نوع اثر: کتاب / نقش: نویسنده
