عایشه دختر یوسف بن احمد

[ویکی فقه] عایشه دختر یوسف بن احمد از خاندان باعونی بود.
«عایشه دختر یوسف بن احمد بن ناصر»، معروف به «باعونیّه»، بانویی فقیه و شاعر و مورخ و ادیب و عارف بود. در دمشق متولد شد ولی تاریخ ولادتش معلوم نیست.علوم متداول را در شام و مصر فرا گرفت و در کودکی قرآن را حفظ کرد. فکری بلند و آزاده داشت و با رجال و شعرای معاصر مکاتبه و معاشرت می کرد.
درخشیدن در میدان علم
در فقه و حدیث به پایه ای رسید که ائمه شافعی قاهره به او اجازه افتاء دادند. در قاهره، «ملک اشرف قایتبای» پادشاه مصر را مدح گفت و با «ابوالثناء محمود بن آجا» صاحب «دواوین الانشاء» دوستی نزدیک پیدا کرد.نجم الدین غزّی تمام قصیده رائیه عایشه را در مدح ابوالثناء در «الکواکب السائرة» نقل کرده است. عایشه با «عبد الرحیم عباسی»، دانشمند و شاعر مصری، مکاتبه منظوم داشت.
مشهورترین اثر
مشهورترین اثر او قصیده «بدیعیة الفتح المبین فی مدح الامین» در نعت رسول اکرم صلّی الله علیه وآله وسلّم است. عایشه خود شرحی بر این قصیده نوشته و هر چند احتمالاً بیشتر از «ابن حِجَّه ابوبکر بن علی حموی» (متوفی ۸۳۷) متأثر بوده، در این کار از «صفی الدین حِلّی» (متوفی ۷۵۰) پیروی کرده است و محتمل است که از «قصیده بُرده بوصیری» نیز تأثیر پذیرفته باشد.به این قصیده بسیاری از شعرا و ادبا توجه کرده اند و «عبدالغنی نابلسی» (متوفی ۱۱۴۳) در سرودن «نسمات الازهار» خود از آن الهام گرفته و در شرحی که به عنوان «نفحاتُ الابحار» (قاهره ۱۸۸۱) بر قصیده خود نوشته، پیوسته ابیات آن را با قرینه هایی در «الفتح المبین» مقایسه کرده است.متن قصیده و شرح آن در حاشیه «خزانة الادب بغدادی» چاپ شده است.
سایر تألیفات
...