طب یوسفی موسوم به جامع الفوائد
«طب یوسفی موسوم به جامع الفوائد» نام یک کتاب طبّی سنتی است که به شیوه طب قدیم و بر پایهی آموزههای حکمای ایرانی و اسلامی نوشته شده است. این اثر معمولاً به یوسف طبیب یا منسوب به او دانسته میشود و هدف آن گردآوری روشهای درمان بیماریها با داروهای گیاهی، تدابیر مزاجی و نسخههای طبی است. در این کتاب، بدن انسان بر اساس «مزاجها» مانند گرم، سرد، خشک و تر بررسی میشود و برای هر بیماری، علت و سپس شیوه درمان پیشنهاد میگردد. محتوای آن شامل تشخیص بیماریها، نسخههای دارویی، شیوههای پاکسازی بدن، تنظیم غذاها و آداب حفظالصحه است. همچنین فواید گیاهان، مواد معدنی، روغنها و خوراکیها در آن معرفی شده است. از این کتاب در گذشته به عنوان راهنمای درمان خانگی و طبیبانه در میان مردم و عطاران استفاده میشد. امروزه این اثر بخشی از میراث طب سنتی ایرانی به شمار میرود و برای شناخت روشهای درمان قدیم ارزش تاریخی و فرهنگی دارد.
دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] «طب یوسفی» یا «جامع الفوائد»، به قلم یوسف بن محمد بن یوسف طبیب هروی تألیف شده است. این اثر در حقیقت شرح رساله علاج الامراض مؤلف است. تاریخ اتمام تألیف این اثر ارزشمند 18 ماه رمضان سال 917ق ذکر شده است.
مؤلف این اثر را با مبحث علاج بیماری ها آغاز کرده و پس از معرفی بیماری، علائم و علت آن، معالجه آن را در ضمن یک رباعی بیان می کند. آنگاه در مقام شرح رباعی به مداوای بیماری مذکور و نسخه های دارویی برای آن بیماری اشاره می کند.
کتاب جامع الفوائد به لحاظ اهمیت، اختصار، سادگی و جامعیت همواره مورد توجه بوده است. حکیم یوسفی ازچهره های پرکار و خوش ذوق و در عین حال دانشمند در عرصه دانش پزشکی است از این رو آثار او وخصوصاً جامع الفوائد بسیار قابل اعتنا و توجه است.
پرداختن به درمان بسیاری از بیماری ها، آمیختگی نثر و نظم و ترتیب معقول و مرسوم این اثر از امتیازات آن شمرده می شود.
دراین اثر علاج بیماری های سر، چشم، گوش، لب،دهان، دندان، حلق، سینه و شش، معده، روده، مثانه، و امراضی که مخصوص مردان و امراضی که مخصوص زنان است به دقت بیان شده است. علاج گزیدن جانوران و کسی که او را زهر داده باشند، آخرین عناوین کتاب است.