ابن صلاح تقی الدین ابوعمرو عثمان بن عبدالرحمان نصری شهرزوری

[ویکی فقه] اِبْن ِ صَلاح، تقی الدین ابوعمرو عثمان بن عبدالرحمان بن عثمان ابن موسی بن ابی نصر نصری شَهرزوری (۵۷۷ -۶۴۳ق / ۱۱۸۱- ۱۲۴۵م ) محدث، مفسر و فقیه شافعی است.
وی در شَرَخان ( قریه ای در نزدیکی شهر زور در عراق کنونی ) به دنیا آمد و در شهرزور نزد پدرش صلاح که یکی از مشایخ بزرگ کرد بود، به فراگیری فقه پرداخت.
ابن خلکان، وفیات، ج۳، ص۲۴۴- ۲۴۵.
سپس برای ادامه تحصیل عازم موصل شد و در آن جا از عبیدالله بن سمین، نصر بن سلامة هیتی، محمود بن علی موصلی، عبدالمحسن بن طوسی و دیگران استماع حدیث کرد. وی همچنین در بغداد از ابواحمد بن سُکینه و ابوحفص عمر بن طبرزد؛ در همدان از ابوالفضل ابن مُعَرَّم؛ در نیشابور از منصور بن عبدالمنعم ابن فُراوی، مؤید بن محمد طوسی و دیگران؛ در مرو از ابوالمظفر ابن سمعانی؛ در دمشق از قاضى عبدالصمد ابن حَرَستانى، موفق الدین ابن قدامة مَقدِسى، فخرالدین ابن عساکر و سبط ابن جوزی؛ در حلب از ابومحمد ابن علوان (الاستاذ) و در حران از عبدالقادر رُهاوی حدیث شنید.
یوسف ابن جوزی، مراة الزمان، ج۸، ص۷۵۷، حیدرآباد دکن، ۱۳۷۱ق / ۱۹۵۲م.
ابن صلاح مدتی در بیت المقدس در مدرسه ناصریه (صلاحیه ) به تدریس پرداخت و پس از آنکه دیوارهای شهر به فرمان مُظَّم ویران شد، به دمشق آمد و در مدرسه رَواحیه مشغول تدریس شد. با تأسیس دارالحدیث اشرفیه (۶۳۰ق / ۱۲۳۳م ) مسئولیت تدریس آن به عهده وی نهاده شد و چندی بعد تدریس مدرسه شامیه صغری را نیز پذیرفت و وظایف خود را در هر ۳ مدرسه بی کم و کاست انجام می داد.
ابن خلکان، وفیات، ج۳، ص۲۴۴- ۲۴۵.
...

💡 صحیح بخاری در ۹۷ کتاب و ۳٬۴۵۰ باب تدوین شده و تعداد احادیث آن با احتساب احادیث مکرّر به گفتهٔ ابن صلاح ۷٬۲۷۵ حدیث و با حذف مکرّرات ۴٬۰۰۰ حدیث است.

💡 ابن صلاح کتاب مقدمه را به عنوان مجموعه‌ای از گفتارها شروع کرده‌است که برای دانشجویانش در دمشق در اواخر ۱۲۳۳ ایراد می‌کرده‌است. این کتاب توجه بسیاری از مؤلفان را بخود جلب کرده‌است چنان‌که این کتاب را تشریح کرده‌اند و برخی هم خلاصه کرده‌اند و به عنوان یک الگو در کتاب‌های هم سنخ خوداش لحاظ شده‌است. کتاب مقدمه چندین باز به زبان اصلی عربی منتشر شده‌است و به انگلیسی نیز ترجمه شده‌است.

💡 ابن صلاح شاگردانی دارد که برخی از آنها در جایگاه خود برجستگی پیدا کردند. از آنها:

💡 ابن صلاح روز دوشنبه هجدهم سپتامبر ۱۲۴۵ م / ۶۴۳ هجری قمری، در سن ۶۶ سالگی درگذشت. نماز تشییع جنازه وی در مسجد جماعت دمشق اقامه شد. جمعیت بسیاری در این مراسم شرکت کردند. وی را در قبرستان صوفیه، که اکنون محل بیمارستان و مسجد است، به خاک سپردند.

💡 ابن صلاح گفت: و دو کتاب آنها (بخاری و مسلم) پس از کتاب خدای متعال معتبرترین کتاب‌هاست.

💡 مقدمه‌ای بر علم حدیث کتابی از ابن صلاح در زمینه علم حدیث، اصطلاح‌شناسی و قواعد علم رجال است. حدیث گفتار، عمل یا تقریر پیامبر اسلام است که به عنوان دومین منبع مشروع حقوق اسلامی به‌شمار می‌آید. علم حدیثی که این کتاب توصیف می‌کند مشتمل بر اصولی است که یک حدیث‌شناس می‌تواند اعتبار روایت‌های فردی را ارزیابی کند.