جابر بن سمره

[ویکی فقه] جابربن سَمُرَه، صحابی پیامبر اکرم است.
مورخان و رجال شناسان نام کامل وی را جابربن سَمُرَه بن عمروبن جُناده بن جُنْدَب سُوائی و کنیه اش را ابوعبداللّه یا ابوخالد ذکر کرده اند.
او به قبیله بنی سُواءَه بن عامربن صَعْصَعه منسوب است.
پدرش از صحابه پیامبر و مادرش خالده، خواهر سعدبن ابی وَقّاص (متوفی ۵۵) صحابی معروف پیامبر، بود.
از تاریخ تولد جابر اطلاع دقیقی در دست نیست.
وی به همراه پدرش در رکاب دایی خود، سعدبن ابی وقاص، در فتح مدائن ( سال ۱۶) شرکت داشت و پس از آن با پدرش در کوفه ماندگار شد.
به نوشته ذهبی، وی به هنگام ایراد خطبه مشهور خلیفه دوم در سال ۱۶ در منطقه جابیه (حوالی دمشق )، حضور داشته است.
روایات جابر از پیامبر و صحابه
جابر ۱۴۶ حدیث از پیامبر روایت کرده که بخاری و مسلم بن حجاج تنها اندکی از آن ها را صحیح دانسته اند.
علاوه بر این، مؤلفانِ دیگرِ صحاح، روایاتی از وی نقل کرده اند.
جابر علاوه بر پیامبر از برخی صحابه، از جمله علی بن ابی طالب، عمر بن خطّاب، ابوایوب خالد بن زید انصاری، سعد بن ابی وقاص و پدرش سمره بن عمرو نیز روایت نقل کرده است.
راویانی چون اسودبن سعید هَمْدانی، تمیم بن طَرَفَه، حُصین بن عبدالرحمان، عامربن سعدبن ابی وقاص و ابوخالد بَجَلی نیز از وی حدیث روایت کرده اند.
← نقل حدیث اهل بیت از پیامبر
مورخان در باره سال مرگ جابر اختلاف نظر دارند.
برخی آن را در ۶۶ و برخی در ۷۴ یا ۷۵ و در دوران خلافت عبدالملک و امارت بِشربن مروان بر کوفه دانسته اند.
[ویکی شیعه] جابر بن سَمُرَة بن عَمرو بن جُنادة بن جُنْدَب سُوائی، از صحابه پیامبر (ص) و راوی حدیث اثنا عشر خلیفه است. او علاوه بر پیامبر(ص)، از امام علی و همچنین عمر بن خطاب نیز روایت کرده است. بخاری و مسلم حدیث معروف او را در صحیحین آورده اند. نویسندگان دیگر کتب روایی اهل سنت نیز روایاتی از او نقل کرده اند.
مورخان و رجال شناسان نام کامل وی را جابربن سَمُرَة بن عمرو بن جُنادة بن جُنْدَب سُوائی و کنیه اش را ابوعبداللّه یا ابوخالد ذکر کرده اند. او به قبیلة بنی سُواءَة بن عامربن صَعْصَعة منسوب است.
پدرش از صحابه پیامبر و مادرش خالده، خواهر سعد بن ابی وَقّاص (متوفی ۵۵) صحابی معروف پیامبر(ص)، بوداز تاریخ تولد جابر اطلاع دقیقی در دست نیست. وی به همراه پدرش در رکاب دایی خود، سعدبن ابی وقاص، در فتح مدائن (۱۶ق) شرکت داشت و پس از آن با پدرش در کوفه ماندگار شد. به نوشتة ذهبی، وی به هنگام ایراد خطبة مشهور خلیفه دوم در ۱۶ق در منطقة جابیه (حوالی دمشق)، حضور داشته است.

💡 وى به نقل از جابر بن سمره مى افزايد كه: ((سمعترسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله او قال صلّى اللّه عليه و آله: يكون بعدى اثنا عشرخليفة كلهم من قريش (111)؛ از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله شنيدم يا آن حضرت صلّىاللّه عليه و آله فرمود: بعد از من دوازده نفر خليفه خواهند بود كه همه از قريش مىباشند)).

💡 صهيب، و از ضحاك و ابن مردويه به سند خود از جابر بن سمره، و از عمار و از ابنعدى و يا از ضحاك، و خطيب بغدادى در تاريخ خود از جابر بن سمره، و طبرانى وموصلى و احمد از ضحاك از عمار، روايت كرده اند كهرسول خدا (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) فرمود: اى على اشقاى اولين كشنده ناقهصالح بود، و اشقاى آخرين قاتل تو است. و در روايتى آمده كه اشقاى آخرين كسى استكه اين - محاسنت - را با اين - خون سرت - خضاب مى كند.

💡 این حدیث نزد شیعیان جزو احادیث متواتر می باشد که بسیاری از آن را محمد مصطفی شنیده اند و نقل کرده اند. این حدیث را ۳۶ نفر با مضمون های مختلف و شبیه به هم نقل کرده اند که بیشتر آنها این روایت از جابر بن سمره سوائی نقل کرده اند.

💡 367- از جابر بن سمره روايت شده است كه مى گفت: هرگاه ما وارد بر نبى اكرم(صلى الله عليه و آله ) مى شديم، هر يك از ما به هر جا كه مى رسيد جلوس مى كرد(رك: الادب المفرد: بخارى، ص 164. نقل از تذكرة السامع، ص 146).

💡 احمد بن حنبل (110) از جابر بن سمره روايت مى كند كه: پيامبر اسلام صلّى اللّه عليهو آله فرمود: ((لايزال الدين قائماً حتى يكون اثنا عشر خليفة من قريش؛ اين دين براىهميشه باقى خواهد بود تا دوازده نفر از قريش بر آن خلافت كنند)).

💡 1 - در پاورقى صفحه 234 مى گويد: اكثر روايات مهدى در كتباهل سنّت از جابر بن سمره است، او با اين بيان مى خواهد بگويد كه بين احاديث خلفاىبعد از من دوازده نفرند واحاديث مهدى ارتباطى هست كه با آن ارتباطجعل و ساختگى بودن آنها ثابت مى شود؛ چون اكثر روايات هر دو طايفه از جابر بنسمره نقل شده است.