ابن انباری ابوبکر محمد بن قاسم

[ویکی فقه] اِبْن ِ اَنْباری، ابوبکر محمد بن قاسم انباری (رجب ۲۷۱- ذیحجه ۳۲۸ ژانویه ۸۸۵م - سپتامبر ۹۴۰)، ادیب، نحوی، لغت شناس، مفسّر و عالم به علم قرائات است.
وی را گاه انباری می خوانند، اما غالباً لفظ ابن را بر آن می افزایند، شاید بیش تر به آن جهت که از پدر، ابومحمد قاسم بن محمد انباری (د ۳۰۴ق /۹۱۶م ) بازشناخته شود، زیرا ابومحمد نیز چون فرزند، خود مردی ادیب و دانشمند بود و چندین کتاب داشته که نام برخی از آن ها با نام کتابهای ابوبکر مشابه است.
ابن ندیم، الفهرست، ج۱، ص۱۱۲، بیروت، ۱۳۹۸ق /۱۹۷۸م.
ابن انباری به دانش بسیار و تألیفات بی شمار و حافظه شگفت و فضایل اخلاقی فراوان نام آور بود. به همین جهت در زمینه ادب تقریباً هیچ نویسنده ای از سده ۴ق /۱۰م تاکنون نمی شناسیم که شرحی، هر چند مختصر، درباره او نیاورده باشد.
← سخن معاصران
اینک بر اساس این روایات و آنچه پیش از خطیب بغدادی
طبقات النّحویین و اللّغویین، به کوشش محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره، ۱۳۷۳ق /۱۹۵۴م.
...

💡 با آثار ابوبکر محمد بن زکریای رازی نیز آشنا بودند و او را طبیب معالجی بهتر از ابن سینا می‌شمردند، ولی قانون مجموعه تعلیمی بی‌نظیری به‌شمار می‌رفت و کتاب «کلیات فی الطب» ابن رشد تنها با قسمت اول کتاب قانون مطابقت داشت.

💡 مقدسی در احسن‌التقاسیم (ص. ۴۹۱) در مورد زبان سغدی چنین آورده‌است: «سغدیان را نیز زبانی جدا است که نزدیک به روستائیان بخارا می‌باشد و چند گونه‌است که همگی آن‌ها را می‌فهمند. من پیشوای بزرگوار ابوبکر محمد بن فضل را دیدم که بدان بسیار سخن می‌راند. کمتر شهری از آن‌ها که یاد کردم، یافت می‌شود که روستایش زبان جداگانه نداشته باشد.»

💡 وی در بغداد، از ابوبکر محمد بن احمد و ابوالقاسم علی بن احمد بن بیان و ابوطالب بن یوسف، علم حدیث فرا گرفت.

💡 مقدسی در احسن‌التقاسیم (ص. ۴۹۱) در مورد زبان سغدی چنین آورده است: «سغدیان را نیز زبانی جدا است که نزدیک به روستائیان بخارا می‌باشد و چند گونه است که همگی آن‌ها را می‌فهمند. من پیشوای بزرگوار ابوبکر محمد بن فضل را دیدم که بدان بسیار سخن می‌راند. کمتر شهری از آن‌ها که یاد کردم، یافت می‌شود که روستایش زبان جداگانه نداشته باشد.»