ابن جد

[ویکی فقه] اِبْن ِ جَد، نام چند تن از مشاهیر خاندان بنوجدّ در اندلس، در سده های ۵ -۷ق /۱۱-۱۳م است.
این خاندان از لبله و اشبیلیه برخاسته و در آن نواحی ثروت فراوان نیز اندوخته بودند، ولی نسبشان به بنی محارب ابن فهر از طوایف قریش می رسد که بعد از فتح اندلس به دست مسلمانان، در آن دیار اقامت گزیده بودند.
مشاهیر
مشاهیر این خاندان بیشتر به فقه و ادب شهرت داشتند و گاه در دربار سلاطین عصر خود صاحب نفوذ و دارای مقام رسمی بودند. امروزه نیز تیره ای از اعقاب آنان، معروف به بنو فاسی، در فاس مراکش روزگار می گذرانند و تاکنون دانشمندان و سیاستمدارانی از میانشان برخاسته اند. شرح حال برخی از مشاهیر این خاندان به شرح زیر است:
← یوسف بن محمد بن جد
(۱) ابن ابار، محمد، التکملة لکتاب الصلة، به کوشش عزت عطار حسینی، قاهره، ۱۳۷۵ق /۱۹۵۶م.(۲) ابن ابار، محمد، الحلة السیراء، به کوشش حسین مؤنس، قاهره، ۱۹۶۳م.(۳) ابن ابی زرع، علی، الانیس المطرب، رباط، ۱۹۷۲م.(۴) ابن بشکوال، خلف، کتاب الصلة، به کوشش عزت عطار حسینی، قاهره، ۱۳۷۴ق / ۱۹۵۵م.(۵) ابن خاقان، فتح، قلائد العقیان، بولاق، ۱۲۸۴ق.(۶) ابن خطیب، محمد، اعمال الاعلام، به کوشش لوی پرووانسال، بیروت، ۱۹۵۶م.(۷) ابن دحیه، عمر حسن، المطرب، به کوشش ابراهیم ابیاری و دیگران، بیروت، دارالعلم للجمیع.(۸) ابن سعید، علی، المغرب، به کوشش شوقی ضیف، قاهره، ۱۹۵۳م.(۹) ابن عبدالملک، محمد، الذیل و التکملة، به کوشش احسان عباس، بیروت، دارالثفاقة.(۱۰) ابن فضل الله عمری، احمد، مسالک الابصار، نسخه خطی کتابخانه سلطان احمد سوم در استانبول.(۱۱) ذهبی، محمد، سیر اعلام النبلاء، به کوشش بشار عواد معروف و محیی هلال السرحان، بیروت، ۱۴۰۴ق /۱۹۸۴م.(۱۲) سیوطی، بغیة الوعاة، به کوشش محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره، ۱۳۸۴ق.(۱۳) شکیب ارسلان، امیر، الحلل السندسیة، قاهره، ۱۳۵۵- ۱۳۵۸ق.(۱۴) صفدی، خلیل، الوافی بالوفیات، به کوشش هلموت ریتر، بیروت، ۱۳۸۱ق /۱۹۶۱م.(۱۵) عمادالدین کاتب، محمد، خریدة القصر، به کوشش آذرتاش آذرنوش و دیگران، تونس، ۱۹۷۲م.(۱۶) فروخ، عمر، تاریخ الادب العربی، بیروت، ۱۹۶۷م.(۱۷) مخلوف، محمد، شجرة النور الزکیة، بیروت، ۱۳۴۹ق.(۱۸) مراکشی، عبدالواحد، المعجب، به کوشش محمد سعید العریان و محمد العربی العلمی، قاهره، ۱۳۶۸ق / ۱۹۴۹م.(۱۹) منذری، عبدالعظیم، التکملة لوفیات النقلة، به کوشش بشار عواد معروف، بیروت، ۱۴۰۵ق /۱۹۸۴م.
[ویکی فقه] ابن جد (ابهام زدایی). ابن جد ممکن است اشاره به اشخاص و شخصیت های ذیل باشد: • ابن جد (اعلام)، اِبْن ِ جَد، نام چند تن از مشاهیر خاندان بنوجدّ در اندلس، در سده های ۵ -۷ق /۱۱-۱۳م • ابن جد ابوالحسن یوسف بن محمد، ابوالحسن (ابوالحسین ) یوسف بن محمد بن جد، شاعر و کاتب، از مشاهیر خاندان ابن جد• ابن جد ابوالقاسم احدب محمد بن عبدالله فهری، ابوالقاسم محمد بن عبدالله بن جد فهری، فقیه، محدث، ادیب، کاتب و شاعر، از مشاهیر خاندان ابن جد• ابن جد ابوعامر احمد بن عبدالله فهری، ابوعامر احمد بن عبدالله بن جد فهری، نحوی و فقیه اشبیلی، از مشاهیر خاندان ابن جد• ابن جد ابوبکر محمد بن عبدالله فهری، ابوبکر محمد بن عبدالله بن جد فهری، فقیه و نحوی اشبیلی، از مشاهیر خاندان ابن جد• ابن جد ابوعبدالله محمد بن عبدالملک فهری، ابوعبدالله محمد بن عبدالملک بن جد فهری، فقیه و محدث اشبیلی، از مشاهیر خاندان ابن جد• ابن جد عبیدالله بن جد فهری، عبیدالله بن جد فهری، از مشاهیر خاندان ابن جد
...
[ویکی فقه] ابن جد (اعلام). اِبْن ِ جَد، نام چند تن از مشاهیر خاندان بنوجدّ در اندلس، در سده های ۵ -۷ق /۱۱-۱۳م است.
این خاندان از لبله و اشبیلیه برخاسته و در آن نواحی ثروت فراوان نیز اندوخته بودند، ولی نسبشان به بنی محارب ابن فهر از طوایف قریش می رسد که بعد از فتح اندلس به دست مسلمانان، در آن دیار اقامت گزیده بودند.
مشاهیر
مشاهیر این خاندان بیشتر به فقه و ادب شهرت داشتند و گاه در دربار سلاطین عصر خود صاحب نفوذ و دارای مقام رسمی بودند. امروزه نیز تیره ای از اعقاب آنان، معروف به بنو فاسی، در فاس مراکش روزگار می گذرانند و تاکنون دانشمندان و سیاستمدارانی از میانشان برخاسته اند.
شکیب ارسلان، امیر، الحلل السندسیه، ج۱، ص۲۹۲، قاهره، ۱۳۵۵- ۱۳۵۸ق.
(۱) ابن ابار، محمد، التکملة لکتاب الصلة، به کوشش عزت عطار حسینی، قاهره، ۱۳۷۵ق /۱۹۵۶م.(۲) ابن ابار، محمد، الحلة السیراء، به کوشش حسین مؤنس، قاهره، ۱۹۶۳م.(۳) ابن ابی زرع، علی، الانیس المطرب، رباط، ۱۹۷۲م.(۴) ابن بشکوال، خلف، کتاب الصلة، به کوشش عزت عطار حسینی، قاهره، ۱۳۷۴ق / ۱۹۵۵م.(۵) ابن خاقان، فتح، قلائد العقیان، بولاق، ۱۲۸۴ق.(۶) ابن خطیب، محمد، اعمال الاعلام، به کوشش لوی پرووانسال، بیروت، ۱۹۵۶م.(۷) ابن دحیه، عمر حسن، المطرب، به کوشش ابراهیم ابیاری و دیگران، بیروت، دارالعلم للجمیع.(۸) ابن سعید، علی، المغرب، به کوشش شوقی ضیف، قاهره، ۱۹۵۳م.(۹) ابن عبدالملک، محمد، الذیل و التکملة، به کوشش احسان عباس، بیروت، دارالثفاقة.(۱۰) ابن فضل الله عمری، احمد، مسالک الابصار، نسخه خطی کتابخانه سلطان احمد سوم در استانبول.(۱۱) ذهبی، محمد، سیر اعلام النبلاء، به کوشش بشار عواد معروف و محیی هلال السرحان، بیروت، ۱۴۰۴ق /۱۹۸۴م.(۱۲) سیوطی، بغیة الوعاة، به کوشش محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره، ۱۳۸۴ق.(۱۳) شکیب ارسلان، امیر، الحلل السندسیة، قاهره، ۱۳۵۵- ۱۳۵۸ق.(۱۴) صفدی، خلیل، الوافی بالوفیات، به کوشش هلموت ریتر، بیروت، ۱۳۸۱ق /۱۹۶۱م.(۱۵) عمادالدین کاتب، محمد، خریدة القصر، به کوشش آذرتاش آذرنوش و دیگران، تونس، ۱۹۷۲م.(۱۶) فروخ، عمر، تاریخ الادب العربی، بیروت، ۱۹۶۷م.(۱۷) مخلوف، محمد، شجرة النور الزکیة، بیروت، ۱۳۴۹ق.(۱۸) مراکشی، عبدالواحد، المعجب، به کوشش محمد سعید العریان و محمد العربی العلمی، قاهره، ۱۳۶۸ق / ۱۹۴۹م.(۱۹) منذری، عبدالعظیم، التکملة لوفیات النقلة، به کوشش بشار عواد معروف، بیروت، ۱۴۰۵ق /۱۹۸۴م.

💡 آن‌ها اصالتاً از برده‌های آزادشده در اسپانیای تحت تسلط مسلمانان بودند و عنوان ابن الرومیه به دلیل نسب رومی (یونانی) مادرش به وی داده شده‌است. خانوادهٔ او از قرطبه به اشبیلیه (سویا یا سویل کنونی) که مرکز حکومت موحدون آندلس بود مهاجرت کرد و او در این شهر به دنیا آمد. پس از پایان تحصیلات مقدماتی از بزرگانی چون ابوعبدالله بن زرقون، ابوعبدالله الیابری، ابن جمهور، ابن العربی، ابن جد و … دانش حدیث را فراگرفت. او در کنار فراگیری علم حدیث، علاقه‌مند و پیگیر فراگیری دانش گیاه‌شناسی نیز بود بگونه ای که در سال ۵۸۰ قمری زادگاهش را ترک کرد و در مغرب العُدوه به شناخت ویژگی‌های گیاهان پرداخت.