اطناب به زیادت

[ویکی فقه] اطناب به زیادت به کلام بیش از مقدار متعارف، به سبب اضافه کردن بعضی امور به آن اطلاق می شود.
«اطناب به زیادت» از انواع اسلوب بدیعی قرآن است که انواع گوناگونی دارد؛
انواع اطناب به زیادت
که در این جا به ذکر اسامی آن ها اکتفا می شود:اطناب به حروف تاکید (یک حرف یا بیشتر)؛ اطناب به حروف زائد؛ تاکید؛ تکریر؛ اطناب به صفت؛ اطناب به بدل؛ عطف بیان؛ عطف دو مترادف؛ عطف خاص بر عام؛ عطف عام بر خاص؛ ایضاح بعد از ابهام؛ تفسیر؛ استعمال اسم ظاهر به جای ضمیر؛ ایغال (امعان)؛ تذییل؛ تکمیل؛ طرد و عکس؛ تتمیم؛ استقصا؛ اعتراض؛ تعلیل.

💡 پس تفاوت معرفت در دنیا و آنچه در آخرت رو می دهد، از مشاهده و لقاء به زیادتی ظهور و جلاست و این مثل کسی است که شخصی را ببیند، و چشم بر هم نهد، که در این وقت صورت او در خیالش هست حاضر و لیکن چون دیده بگشاید، تفاوتی میان صورت خیالی و صورتی که می بیند می یابد و شکی نیست که این تفاوت در صورت نیست، بلکه از زیادتی کشف و ظهور است و از این جهت، او را دیدن می نامند پس معنی دیدن، حصول غایت کشف و جلاست، خواه به چشم باشد یا به غیر آن پس اگر فرض شود تفاوتی که بعد از گشودن چشم از برای آن صورت خیالی حاصل شود، ادراک آن از عضوی دیگر چون سینه یا جبهه می شد، آن را دیدن می گفتند پس همچنین آنچه به خیال در نمی آید، و از برای آن صورتی نیست، چون ذات اقدس باری از برای ادراک و معرفت آنها دو مرتبه است:

💡 و درجمله اگر کسی را صورت بندد که سُکْر به فنا نزدیک‌تر بود از صَحْو، محال باشد؛ از آن‌چه سُکْر صفتی است زیادت بر صَحْو، و تا اوصاف بنده روی به زیادتی دارد بی‌خبر بود، و چون روی به نقصان نهد آنگاه طالب را بدو امیدی باشد.