ابوعبدالله زنجانی

ابوعبدالله زنجانی (زنجان ۱۳۰۹ـ تهران ۱۳۶۰ق)
مفسر، فقیه و قرآن پژوه ایرانی. پدرش، میرزا نصرالله، شیخ الاسلام زنجان بود. در زادگاهش نزد عالمانی چون میرزا ابراهیم زنجانی فلکی درس خواند. در ۱۳۴۷ق عضو فرهنگستان دمشق شد. مدتی نیز در دانشکدۀ معقول و منقول تدریس کرد. او از چندین نفر، ازجمله حسن صدر عاملی و محمد مغربی، اجازۀ روایت داشت. کتابخانۀ مجلس شورای ملی، کتابخانۀ نفیس او را که مجموعه ای از کتب خطی و چاپی بسیار گرانبها و ارزشمند است، پس از فوتش خریداری کرد. از آثارش: تاریخ القرآن؛ الاسلام و الاروبیون؛ رساله ای مختصر در دعوت مسلمانان به اتحاد و استقلال؛ اصول القرآن الاجتماعیه؛ اندرز ارسطو به اسکندر؛ الافکار؛ الفیلسوف الفارسی الکبیر صدرالدین شیرازی (در شرح حال ملاصدرا).

[ویکی فقه] اَبوعَبْدُ اللهِ زَنْجانی، فرزند میرزا نصرالله شیخ الاسلام (۱۳۰۹-جمادی الآخر ۱۳۶۰ق/۱۸۹۲-ژوئیه ۱۹۴۱م)، فقیه، مفسر، قرآن شناس و نویسنده برجسته معاصر ایرانی می باشد.
او در زنجان در خاندانی اهل علم و فتوا زاده شد. پدرش، میرزا نصرالله، شیخ الاسلام زنجان بود.
تحصیلات
ابوعبدالله علوم متعارف زمان را در همان شهر آموخت و در فلسفه و کلام و فلکیات، خاصه از میرزا ابراهیم زنجانی فلکی، از شاگردان برجسته میرزا ابوالحسن جلوه، از ۱۳۲۶ تا ۱۳۲۹ ق بهره جست. وی سپس برای ادامه تحصیل به تهران رفت، ولی اندکی بعد همراه برادر بزرگ تر خود میرزا فضل الله عزم نجف کرد و سال ها نزد استادان و مجتهدان برجسته ای نظیر سید محمد کاظم یزدی، سید ابوالحسن اصفهانی، شیخ الشریعه اصفهانی، شیخ ضیاء الدین عراقی و میرزا حسین نائینی به تحصیل علوم دینی پرداخت.
آغاز سفرهای علمی
در اواخر ۱۳۳۸ ق پس از احراز درجه اجتهاد به زنجان بازگشت و مدتی بعد به حج رفت. وی در همین سفر رهسپار سوریه، فلسطین و مصر شد و با دانشمندان آن نواحی ملاقات کرد و به ایران بازگشت.در محرم ۱۳۴۷ به عنوان اولین ایرانی، به عضویت « المجمع العلمی العربی » دمشق برگزیده شد و رساله ورودی او با عنوان «الفیلسوف الفارسی الکبیر، صدرالدین الشیرازی» در «مجلة المجمع العربی» به چاپ رسید.
آخرین سفرهای علمی
...
[ویکی شیعه] ابوعبدالله زَنْجانی، فرزند میرزا نصرالله شیخ الاسلام (۱۳۰۹ ـ ۱۳۶۰ق)، فقیه، مفسر، قرآن شناس و نویسنده قرن چهاردهم هجری قمری که کتاب ها و رساله ها و مقالات متعددی در زمینه های فلسفی و دینی و اجتماعی به نگارش درآورد. معروف ترین اثر وی، تاریخ القرآن نام دارد. او به عنوان اولین ایرانی، به عضویت المجمع العلمی العربی دمشق درآمد. زنجانی از کسانی چون سید حسن صدرعاملی و سید محمود شکری آلوسی اجازه روایت داشت. وی در پی فعالیت های علمی خویش، به کشورهای عربی از جمله مصر، حجاز، سوریه و فلسطین سفر کرد.
ابوعبدالله زنجانی، در زنجان به سال ۱۳۰۹ق. زاده شد. پدرش، میرزا نصرالله، شیخ الاسلام زنجان بود. وی در سال ۱۳۶۰ق. در زنجان درگذشت.
زنجانی، علوم متعارف زمان را در همان شهر آموخت و در فلسفه و کلام و فلکیات، خاصه از میرزا ابراهیم زنجانی فلکی، از شاگردان برجسته میرزا ابوالحسن جلوه، از ۱۳۲۶ تا ۱۳۲۹ق. بهره جست.

💡 سید عزالدین حسینی زنجانی در فروردین ماه سال ۱۲۹۹ هجری شمسی (رجب ۱۳۳۸ قمری) در شهر زنجان متولد شد. نماز جمعه زنجان در سال‌های متمادی به وسیله اجداد او اقامه می‌شد. جد اعلای زنجانی، سید محمد مجتهد سردانی از مجتهدین به نام زنجان در عصر خود بود که در طرد و دفع بابیت از زنجان نقش بسیار مهمی داشت.عبدالله میرزا (پسر فتحعلی شاه و حاکم زنجان) که شیفته و مرید سید محمد مجتهد شده بود، مسجد سید زنجان را برای اقامه نماز جمعه و جماعت به امامت وی بنا کرد. پدر او میرزا محمود حسینی زنجانی از علمای برجسته ایران و نماینده زنجان در مجلس مؤسسان بود. مادر او، دختر شیخ‌الاسلام زنجان و میرزا ابوعبدالله زنجانی (نخستین عضو ایرانی فرهنگستان دمشق و مترجم «تاریخ‌القرآن») و حبیب‌الله مجد ضیایی (نماینده زنجان در مجلس شورای ملی) دائی‌های وی بودند. پسردائی‌های پدرش سید رضا زنجانی و سید ابوالفضل زنجانی نیز از روحانیون برجسته و اعضای عالی‌رتبه جبهه ملی ایران بودند و پسرعمه پدرش عبدالکریم زنجانی از مبلغان اتحاد اسلام به‌شمار می‌رفت و سال‌ها در حرم علی بن ابی‌طالب نماز جماعت برگزار می‌کرده‌است.

💡 او از طرف مادر خود به شیخ الاسلام مؤلف کتاب «علم الکلام و تاریخه فی الاسلام» و نیز شیخ ابوعبدالله زنجانی، اولین عضو ایرانی فرهنگستان دمشق و صاحب آثار ماندگاری چون «تاریخ القرآن» و «الفیلسوف الفارسی الکبیر» منسوب بوده‌است.