اهداف اقتصاد اسلامی

[ویکی فقه] روی کرد اخلاقی آیات اقتصادی نشان هدف عالی نظام اقتصادی اسلام است.
اقتصاد اسلامی در راستای رسیدن به اهداف میانی هم چون اقتدار اقتصادی، ایجاد رفاه عمومی و فقر زدایی و ایجاد امنیت، هیچ گاه از چارچوب ارزش های معنوی و اخلاقی خارج نمی شود.حرمت ربا و کسب درآمد از راه های نامشروع، ایثار دیگران بر خود و لزوم هم یاری و تعاون و... نمونه هایی از دستورات اسلامی در حوزه رفتارهای اقتصادی است.حتی پرداخت زکات که از واجبات مالی مسلمانان است، موجب تطهیر از ناپاکی ها و گناهان بیان می شود، بر این اساس تحکیم ارزش های معنوی و اخلاقی در تمامی فعالیت های اقتصادی مد نظر اسلام است، چنان که سفارش به بهره مندی از نعمت های خداوند در کنار رعایت اوامر الهی و یاد آخرت در قرآن آمده است: «و ابتَغِ فیما ءاتکَ اللّهُ الدّارَ الأخِرَةَ و لا تَنسَ نَصیبَکَ مِنَ الدُّنیا و اَحسِن کَما اَحسَنَ اللّهُ اِلَیکَ و لا تَبغِ الفَسادَ فِی الاَرضِ اِنَّ اللّهَ لا یُحِبُّ المُفسِدین».
حاکمیت سیاسی و اقتصادی اسلام
جدای از جنبه های اخلاقی، حاکمیت سیاسی اسلام و برتری اقتصادی مسلمانان مورد توجه قرآن قرار گرفته است: «و لَن یَجعَلَ اللّهُ لِلکفِرینَ عَلَی المُؤمِنینَ سَبیلا». طبق نظر مفسران عدم سلطه کافران بر مؤمنان تنها مربوط به روز رستاخیز نیست، بلکه در صورت رعایت شرط ایمان همواره در برتری و اقتدار خواهند بود: «و لا تَهِنوا و لا تَحزَنوا و اَنتُمُ الاَعلَونَ اِن کُنتُم مُؤمِنین». هم چنین مسلمانان برای رویارویی با کافران به آماده سازی هر نیرویی که در قدرت دارند فرا خوانده شده اند: «و اَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّة و مِن رِباطِ الخَیلِ تُرهِبونَ بِهِ عَدُوَّ اللّهِ و عَدُوَّکُم» امر عمومی به آماده سازی نیرو، به تهیه سلاح، اسبان جنگی، ایجاد وحدت عمومی و... تفسیر شده است که با توجه به وابستگی قدرت نظامی و سیاسی هر کشور در سطح بین المللی به توان اقتصادی آن، به آن نیز قابل تعمیم است.
اقتدار اقتصادی مسلمانان
توسعه و رشد در جهت رسیدن به اقتدار اقتصادی نیز مد نظر اسلام قرار گرفته است.بشارت عذاب در آیات ۳۴ـ۳۵ توبه: ۹ به زراندوزانی که اموال خود را در راه خدا انفاق نمی کنند، در کنار احادیثی که در تشویق توسعه معاش برای خانواده، نکوهش مال راکد و سفارش به تلاش وقفه ناپذیر برای زندگی وارد شده است، می تواند در تأیید اهمیت رشد و توسعه در اسلام مورد توجه قرار گیرد. «هُوَ اَنشَاَکُم مِنَ الاَرضِ و استَعمَرَکُم فیها» خداوند انسان ها را آبادگران زمین قرار داده و زمین را نیز قابل تغییر و تصرف آفریده است تا انسان ها از آن بهره گیرند: «هُوَ الَّذی جَعَلَ لَکُمُ الاَرضَ ذَلُولاً فَامشوا فی مَناکِبِها و کُلوا مِن رِزقِهِ و اِلَیهِ النُّشور». اما رشد اقتصادی در اسلام تنها معلول کار و تلاش انسانی و اسباب مادی نبوده و خداوند در قرآن وعده داده است که در پی ایمان و تقوای انسان ها، برکات زمین و آسمان را بر آن ها خواهد گشود: «و لَو اَنَّ اَهلَ القُرَی ءامَنوا و اتَّقَوا لَفَتَحنا عَلَیهِم بَرَکت مِنَ السَّماءِ و الاَرضِ»، چنان که کفر، گرسنگی و ناامنی را در پی خواهد داشت: «و ضَرَبَ اللّهُ مَثَلاً قَریَةً کانَت ءامِنَةً مُطمَئِنَّةً یَأتیها رِزقُها رَغَدًا مِن کُلِّ مَکان فَکَفَرَت بِاَنعُمِ اللّهِ فَاَذقَهَا اللّهُ لِباسَ الجوعِ و الخَوفِ بِما کانوا یَصنَعون». این آیه جدا از این که گرسنگی و ترس و ناامنی را به سبب کفران نعمت و ناسپاسی آن آبادی بیان می کند، به اهمیت امنیّت و آرامش اجتماعی در توسعه و شکوفایی اقتصادی نیز توجه می دهد.امتنان خداوند بر قریش با نابودی اصحاب فیل و ایجاد امنیت اقتصادی برای سفرهای بازرگانی آنان که در سوره های فیل و قریش بدان پرداخته شده نیز مؤید همین سخن است.
تأمین رفاه عمومی
...

💡 نخستین گزارش‌های مربوط به شکار نهنگ‌های قاتل با اهداف اقتصادی به قرن ۱۸ میلادی در ژاپن برمی‌گردد. در طی قرن ۱۹ و آغاز قرن بیستم، شکارچیان نهنگ در سراسر جهان تعداد بسیار زیادی از نهنگ‌های اقیانوس‌ها از جمله نهنگ‌های عنبر را شکار کردند. در این میان اما به دلیل کم بودن روغن دریافتی از آن‌ها و جمعیت به نسبت کمتر و سختی به دام انداختنشان، نهنگ‌های قاتل کمتری شکار شدند.

💡 در ۱۶ آبان ۹۷ برخی شاخص و اهداف اقتصادی سند مورد بررسی قرار گرفت که نتایج آن به صورت زیر ارزیابی شده‌است:

💡 منطقه آزاد تجاری-صنعتی انزلی یکی از «مناطق آزاد هفت‌گانه» ایران در استان گیلان است که در راستای اهداف اقتصادی این کشور، در سال ۱۳۸۴ خورشیدی در شهرستان بندرانزلی تأسیس شد.