تعریف به خاصه
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] تعریف به خاصه یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و از اقسام رسم ناقص است.
تعریف به خاصه از اقسام رسم ناقص و خود بر دو قسم است: ۱. خاصه مفرده: عرض خاصی که به تنهایی در تعریف معرَّف ذکر می شود؛ مانند ضاحک در تعریف انسان. ۲. خاصه مرکبه: چند کلی که مجموع آنها خاصه چیزی هستند؛ مانند پرنده زاینده در تعریف خفاش، زیرا پرواز کننده و زاینده، هیچ یک به خفاش اختصاص ندارد، ولی مجموع مرکب، از خواص آن است. از آنجا که تعاریفِ یاد شده، معرَّف را از غیر خود تمیز عرضی می دهند و مشتمل بر جنس قریب هم نیستند جزء رسم ناقص قرار گرفته اند، زیرا رسم تام (بنا بر مشهور) مؤلَّف از جنس قریب و خاصه است.
مستندات مقاله
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است: • خوانساری، محمد، منطق صوری. • تفتازانی، عبدالله بن شهاب الدین، الحاشیة علی تهذیب المنطق.• مظفر، محمدرضا، المنطق.
۱. ↑ مظفر، محمدرضا، المنطق، ص۱۱۹.
...
جمله سازی با تعریف به خاصه
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 تعریف مفرد به چیزی که مقوّم تعریف باشد، تعریف به فصل شیء است. مثل: انسان ناطق است. تعریف مفرد به چیزی که لازم تعریف باشد، تعریف به خاصه است. مثل: مثلث شکلی است که زوایای آن برابر دو قائمه باشد.
💡 در مباحث منطقی و فلسفی، تعریف به خاصه زمانی به کار می‌رود که به جای ذکر ماهیت اصلی، ویژگی‌های متمایزکننده یک شیء را برای شناسایی آن بیان می‌کنیم.
💡 اگر بخواهیم از طریق تعریف به خاصه یک شیء را معرفی کنیم، باید ویژگی‌هایی را انتخاب کنیم که دقیقاً آن را از سایر اشیاء مشابه جدا کند.
💡 استفاده از تعریف به خاصه در آموزش مفاهیم پیچیده می‌تواند به دانش‌آموزان کمک کند تا با ویژگی‌های بیرونی یک پدیده آشنا شوند، هرچند ممکن است ماهیت آن را نرساند.
