فتحعلیخان

فتحعلیخان. [ ف َع َ ] ( اِخ ) افشار. یکی از سرداران خاندان افشار است که پیش از روی کار آمدن کریمخان زند با او و برادرش اسکندرخان جنگهایی کرد و بارها از یاران کریمخان شکست خورده، سرانجام تسلیم او شد و جزو یاران او درآمد. اما چون در مَحالات بختیاری ظلم بسیار به عجزه و مساکین نموده بود به فرمان کریمخان زند اعدام شد. ( از مجمل التواریخ گلستانه صص 241 - 246 و 265 - 271 ).
فتحعلیخان. [ ف َ ع َ ] ( اِخ ) صاحب دیوان. میرزا فتحعلیخان فرزند حاج میرزا علی اکبر قوام الملک شیرازی است. او فرزند کهتر حاجی ابراهیم خان اعتمادالدوله صدر اعظم فتحعلیشاه است که سابقاً کلانتر شیراز و در محاربات آغا محمدخان و لطف علیخان زند طرفدار قاجاریه بود. فتحعلیخان میان سالهای 1280 و 1290 هَ. ق. به مقام صدارت رسید ولی بناگاه مورد خشم خاقان واقع شدو خود و دودمانش برافتاد. ( از سبک شناسی ج 3 ص 400 ).
فتحعلیخان. [ ف َ ع َ ] ( اِخ ) صبا. رجوع به صبا شود.
فتحعلیخان. [ ف َ ع َ ] ( اِخ ) قاجار. شاه طهماسب دوم [ صفوی ] به تحریک نادر او را به قتل رسانید.وی از مردم استرآباد بود. پسر او محمدحسنخان آنجا را پایتخت خود کرد و سلسله قاجاریه را به وجود آورد.( از مجمل التواریخ گلستانه و مازندران و استرآباد رابینو ). ولادت او به سال 1097 هَ. ق. و قتلش 1139 و مدفنش در خواجه ربیع است. ( از یادداشت بخط مؤلف ).

صاحب دیوان. میرزا فتحعلیخان فرزند حاج میرزا علی اکبر قوام الملک شیرازی است.
قاجار از امرای اشاقه باش از ایل قاجار( مقت. ۱۱۳۹ ه ق. ). بهنگام فتنه افغان وی در نزد شاه طهماسب دوم قرب و منزلتی یافت و بمقام سپهساری رسید ولی نادر وسایل قتل او را فراهم کرد و اداره امور مملکت را بخود اختصاص داد.

💡 در ژانویه سال ۱۹۲۰ هنگامی که متفقین جمهوری دموکراتیک آذربایجان را به صورت دوفاکتو به رسمیت شناخته بودند، گئورگی چیچرین، کمیسر امور خارجه شوروی، مکرراً با نامه از او خواست که جبهه جدیدی برای مقابله با آنتون دنیکین و ارتش سفید بگشاید، اما فتحعلیخان به این درخواست پاسخ منفی داد و گفت جمهوری دموکراتیک آذربایجان نمی‌خواهد در امور داخلی روسیه دخالت کند. در چهارمین و آخرین نامه، چیچرین به خویسکی از تهاجم قریب‌الوقوع ارتش ۱۱ سرخ به آذربایجان خبر داد. خویسکی خانواده اش را قبل از حمله ارتش سرخ به باکو در ۲۸ آوریل ۱۹۲۰ به تفلیس منتقل کرد.