طب ابن سینا

[ویکی فقه] ابن سینا نه تنها یکی از بزرگ ترین فیلسوفان جهان، بلکه همچنین یکی از برجسته ترین چهره ههای تاریخ پزشکی در همه دورانهاست.
مهم ترین اثر وی در پزشکی کتاب قانون (القانون فی الطب ) است که بخش یکم (یعنی کتاب اول ) آن را پیش از ۴۰۶ق /۱۰۱۵م، یعنی در حدود سن ۳۵ سالگی تألیف کرده است.
← دو کتاب مهم در پزشکی
ابن سینا، افزون بر قانون چند نوشته دیگر نیز در پزشکی دارد که مهم ترین آنها عبارتند از: الارجوزه فی الطب، که در قالب شعر نوشته شده و ۱۳۲۶ بیت را در برمی گیرد. ابن سینا در این اثر خلاصه مطالب قانون را آورده است. در بخش نخست و کلّی آن، این مطالب عرضه می شوند: ۱. فیزیولوژی و بیماریهای اعضاء متشابهه الاجزاء بدن (بیتهای ۲۱۳ به بعد)، ۲. علتهای بیماریها (بیتهای ۲۳۸ به بعد)، ۳. نشانه های بیماریها (بیتهای ۳۰۶ به بعد). در بخش دوم آن، که ویژه پزشکی عملی است، به این مطالب پرداخته می شود: ۱. بهداشت و رژیم غذایی سالم و حرکات ورزشی (بیتهای ۷۸۰ به بعد)، ۲. اعاده یا بازگرداندن تندرستی (بیتهای ۹۸۹ به بعد)، ۳. جراحی (بیتهای ۱۲۵۲ به بعد). متن ارجوزه همراه با ترجمه فرانسوی و نیز لاتینی آن از سده ۱۳م، به کوشش هانری ژائیه و عبدالقادر نورالدین، درپاریس (۱۹۵۶م ) منتشر شده است. ابن سینا همچنین چند ارجوزه دیگر درباره مطالب پزشکی دارد که از آن میان باید از ارجوزه لطیفه فی قضایا بقراط الخمس و العشرین نام برد که پرداختی است از نوشته منحول بقراط به نام «رازهای بقراط یا جعبه عاج ».
مقاله فی احکام الادویه القَلبیه
افزون بر اینها، ابن سینا نوشته ای دارد با عنوان مقاله فی احکام الادویه القَلبیه که آن را به نام الشریف السعید ابوالحسن بن حَسَنی نوشته بوده و شامل دو بخش است. در بخش نخست و کلی آن مسائل نظری مربوط به فیزیولوژی، وظایف و بیماریهای قلب و نیز تأثیر هیجانهای عاطفی (مانند شادی و اندوه، تنهایی و ترس، خشم و نفرت ) بر فعالیت قلب انسان، عرضه می شود؛ در بخش ویژه ای از آن، ابن سینا، به وصف داروهای ساده که برای تنظیم فعالیت قلب سودمندند، می پردازد و نامهای داروها را به ترتیب حروف الفبا برمی شمارد. در کنار اینها می توان از رساله القُوَی الطبیعیه، رساله فی الفَصد، رساله معرفه التنفّس و النَبض، رساله فی البَول، رساله شَطر الغِب ّ (درباره تبهای ِ نوبه ای )، رساله فی القولَنج، رساله فی ذکر عدد الامعاء و چند رساله دیگر نام برد.
شهرت کتاب قانون
...

💡 در دوران پیش از رنسانس که اروپا تحت فرمان کلیسا اداره می‌شد اروپاییان کاری نمی‌کردند مگر با انگیزه‌های دینی و خرافات برگرفته از دین مسیحیت؛ طوری‌که در درمان بیماری‌ها نیز به دعادرمانی می‌پرداختند. با فتح شهرهای دنیای شرق توسط مسیحیان، آثار علم و فناوری و تمدن، در این شهرها موجب تعجب اروپاییان شد؛ این مسائل، موجب زمینه‌سازی انقلاب رنسانس در اروپا شد. در دوران رنسانس، کتاب‌های دانشمندان ایرانی به زبان‌های اروپایی ترجمه شدند و این روند باعث پیشرفت اروپایی‌ها شد. گفته می‌شود که در زمینه طب، پس از انجیل کتاب قانون در طب ابن سینا متداول‌ترین کتاب در اروپا شد و طب ابن سینا برای مدت‌ها در اروپا تدریس می‌شد. در این دوران بود که جوامع شرقی دچار جنگ‌های داخلی و حکم‌فرمایی حکام ناشایست و سیاست‌های استعماری دولت‌های اروپایی شدند و به تدریج از علوم دور ماندند.