متفرع.[ م ُ ت َ ف َرْ رِ ] ( ع ص ) فرع چیزی شونده و از چیزی مثل شاخ بیرون آینده. ( غیاث ) ( آنندراج ) ( از منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ). برآورده و صادر شده و مشتق گشته. و منتشر شده و شاخه برآورده و حاصل شده و پدید آمده و صادر شده و موجود شده و مشتق شده و منشعب شده و شاخه شاخه شده و منسوب و متعلق. ( ناظم الاطباء ).
- متفرع شدن؛ جداشدن از چیزی. فرع چیزی شدن.
- متفرع کردن؛ چیزی را فرع چیزی قراردادن.
- || از چیزی جدا کردن چیزی را.
- || شاخه شاخه کردن: طبیعت آن ماده را که اندرگردن پیل و خوک به کار خواست شد نگاه داشت واندر دندانهای او متفرع کرد. ( قراضه طبیعیات ص 18 ). || درخت بسیارشاخ. ( ناظم الاطباء ). || خواستگاری کننده زنی را که بزرگ قوم باشد. ( ناظم الاطباء ). و رجوع به تفرع شود.
(مُ تَ فَ رِّ ) [ ع. ] (اِفا. ) منشعب شده، شاخه شاخه شده.
چیزی که از چیز دیگر جدا و منشعب شده باشد.
چیزیکه ازچیزدیگرجداومنشعب شده باشد، شاخه بر آورده
( اسم ) ۱ - فرع چیزی شونده. ۲ - از چیزی مانند شاخه جدا شونده. ۳ - شاخه شاخه شده. ۴ - نتیجه شده حاصل شده.
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 از ظاهر سياق و ظاهر اينكه حرف (فاء) بر سر اين جمله در آمده، استفاده مى شود كهامر به نماز و نحر شتر، كه متفرع بر جمله (انا اعطيناك الكوثر) شده، از باب شكرنعمت است، و چنين معنا مى دهد، حال كه ما بر تو منت نهاديم و خير كثيرت داديم اين نعمتبزرگ را با نماز و نحر شكرگزارى كن.
💡 يكى از مباحثى كه براصل معاد متفرع مى شود و مورد بحث علماى كلام و عقايد قرارگرفته است، اين است كه آيا ثوابى را كه خداوند به مطيع عنايت مى كند به سبباستحقاق اوست، يا اينكه تفضلى است از خداوندمتعال.
💡 و اگر رجاء لقاى خداى را متفرع بر جمله (انما الهكم اله واحد) كرد بدين جهت بود كهبازگشت بندگان به سوى خداى سبحان از تماميت معناى الوهيت است، زيرا خداى تعالىهر كمال مطلوب و هر وصف جميلى را دارد كه يكى از آنهافعل حق و حكم به عدل است و اين دو اقتضاء مى كند كه دوباره بندگان را به سوى خودبازگرداند و ميان آنان حكم كند همچنان كه خودش فرموده:
💡 اين جمله كه در اول آيه قرار دارد از نظر مضمونمتصل و متحد با آيه قبلى است كه مى فرمود: (فاحكم بينهم بماانزل الله و لا تتبع اهواء هم )، چيزى كه هست اينكه نتيجه اى كه بر جمله مورد بحثمترتب و يا به عبارت ديگر فرعى كه بر آن متفرع شده، غير از آن فرعى است كه بهاين جمله متفرع شده است و از همين تفاوت فرع، علت اينكه چرا عين آن عبارت دو بار تكرارشده است به دست مى آيد.
💡 جمله (و انا اخترتك ) به طورى كه از سياق استفاده مى شود ازقبيل صدور امر به نبوت و رسالت است، و بنابراين انشاء است نه اخبار، چون اگراخبار بود مى فرمود: (و قد اخترتك ) بلكه با عين اين جمله اختيار نبوت و رسالت راانشاء كرده و آنگاه چون اختيار با انشاء آن تحقق يافت، امر به گوش دادن به فرمانوحى را كه متضمن رسالت و نبوت او است بر آن متفرع نموده فرمود (پس به آنچه وحىمى شود گوش فرا ده ).
