علم قرائت

[ویکی فقه] قرائت، همان تلاوت و خواندن قرآن کریم است، یعنی هرگاه تلاوت قرآن به گونه ای باشد که از نصّ وحی الهی حکایت کند و برحسبِ اجتهادِ یکی از قرّاء معروف ـ برپایه و اصول مضبوطی که در علم قرائت شرط شده است ـ استوار باشد، قرائت قرآن تحقّق یافته است.امام صادق(ع) می فرماید: «قرآن یکی بیش نیست و اختلاف بر سر قرائت آن، از جانب راویان (قاریان) صورت گرفته است».قرآن دارای نصّ واحدی است و اختلاف میان قرّاء بر سرِ بدست آوردن و رسیدن به آن نصّ واحد است و عوامل اختلاف چند چیز است:۱ـ اختلاف مصاحف اوّلیه، چه پیش از اقدام به یکسان کردن مصاحف در زمان عثمان و چه پس از آن.۲ـ نارسایی خط و نوشته های قرآن که از هرگونه علایم مشخصه و حتّی از نقطه، عاری بوده است.۳ـ ابتدایی بودن خط، نزد عرب آن روز.
۱. ↑ محمد هادی معرفت، علوم قرآنی، ص ۱۸۲.۲. ↑ اصول کافی، ج ۲، ص ۶۳۰، ح ۱۲.
سایت اندیشه قم.
...
[ویکی شیعه] علم قرائت، علم به کیفیت ادای کلمات قرآن و شناخت اختلاف آنها به حسب راویان است. با توجه به عللی، از جمله: اختلاف لهجه های قبایل گوناگون عرب و نبودن اعراب در خط عربی صدر اسلام، بعضی از واژه های قرآن به گونه های متفاوت خوانده شده است. از این رو، برخی از قرآن پژوهان در اواخر قرن دوم و اوایل قرن سوم، به ثبت و ضبط قرائتها پرداختند و در قرن چهارم با توجه به بسیار شدن قرائتها از میان آنها ۷ قرائت به عنوان مرجع برگزیده شد. سند این قرائتها به صحابه پیامبر(ص) می رسد. بعدها سه قرائت دیگر نیز به اینها اضافه شد.
اختلاف قرائتها در سراسر قرآن مجید، طبق گفته برخی از مقریان در حدود ۱۱۰۰ مورد، اعم از مهم یا غیر مهم است که بیشتر از دو سوم آنها به ادغام یا اظهار یا حاضر/غایب خواندن صیغه مضارع (به اختلاف «ی” یا «ت” بر سر فعل مضارع) مربوط می شود. طبرسی در تفسیر مجمع البیان قبل از شروع در تفسیر هر آیه، اختلاف قرائتهای آن را (در صورت وجود اختلاف) به همراه توجیه لغوی و نحوی آنها بیان کرده است.

💡 شيخ باقر گفت: (وقتى در ايّام جوانى با خال خودم، شيخ محمّد قارى، مصنّف سه كتابدر علم قرائت و مؤ لّف كتاب تعزيه، رفتيم به مسجد سهله و در آن زمان موحش بود و اينعمارتهاى جديد را نداشت و راه ميان مسجد سهله و كوفه بسيار صعب بودقبل از آنكه آن را اصلاح كنند.

💡 لفظ پير در شعر بمعنى خواجه و بزرگ است، كه معناى بيت اينگونه مى شود: اساتيدو قراء قرآن پنج و دو نفرند كه مجموعا هفت نفر مى شوند و مقصود از جنس در بيت اخير بهمعنى دانش و تبحر است يعنى حمزه و ابن عامر و عاصم را در علم قرائت مانند كسائى بدانحيث تبحر و دانشمند بودن.

💡 فن دوم - علم قرائت كه منظور از آن، شناخت وجوه مختلف اعراب و بنائى است كه قرآنكريم بر طبق آنها نازل گرديده، و به همان صورت از پيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله ) به تواتر نقل شده است. در اين علم، سلسله اى از مباحث مربوط به فناول، يعنى علم تجويد، مندرج است. لذا گاهى اين دو علم: (تجويد و قرائت ) را يك علمناميده و مباحث مربوط به آنها را مجموعا در يك كتاب تاءليف مى كنند.

💡 قرائت یا علم قرائت دانش شیوه خواندن قرآن است. قرائت به صورت تحت‌اللفظی به معنی خواندن‌ است و از نظر واژه‌شناسی به معنی شیوهٔ خوانش است. «قرائات»، جمع «قرائت» است و حاکی از گوناگونی انواع قرائت است. مقصود از «قرائت صحیح قرآن» بیان الفاظ آن به همان شیوه‌ای است که محمد پیامبر اسلام خود تلفظ می‌کرده یا در حضور ایشان خوانده می‌شده و آن را تأیید می‌کرده‌است.

💡 مرد صالحى بود كه او را حاجى عبداللّه واعظ مى گفتند و او بسيار تردّد مى كرد بهمسجد سهله و مسجد كوفه و نقل كرد براى من عالم ثقه، شيخ باقر بن شيخ هادى كاظمى، مجاور نجف اشرف و او عالم بود در مقدّمات و علم قرائت و بعضى از علم جفر و دارا بودملكه اجتهاد مطلق را ولكن به جهت تحصيل امر معاش، زياده از مقدار حاجت، اجتهاد نمى كرد وقارى تعزيه بود.