شکاکان

شکاکان. [ ش َک ْ کا ] ( اِخ ) جماعتی از حکما هستند معتقد به اینکه انسان برای کسب علم و یقین به معلومات خود میزان و مأخذ صحیحی ندارد. حس خطا میکند و عقل از اصلاح خطای او عاجز است، چه اشخاص به حسب اختلاف بنیه و مزاج و ذوق و فهم و زمان و مکان و اوضاع و احوال و تربیت و انس و عادت و غیر آنها ادراکاتشان مختلف میباشد و امور را یکسان تشخیص نمی دهند، بنابراین در هیچ امری نباید رأی جزم و حکم قطعی اظهار کرد و همه چیز را با تردید و شبهه بایدتلقی نمود و در اعمال زندگانی جنبه اخلاق هم بیطرفی و بی تمایلی و عدم عاطفه را باید اختیار کرد. هرچند در میان قدما هم این نوع عقاید وجود داشته و پروتاغوراس سوفسطایی نیز دارای همین مذاق بوده، ولی کسی که به این مذهب معروف است و بلکه مؤسس آن شمرده میشود پیرون است که معاصر اسکندر مقدونی بود. فضلای ما میان شکاکان و سوفسطاییان از جهت مشابهتی که به یکدیگر دارند فرق نگذاشته و شکاک را هم سوفسطایی خوانده اند. ( از فرهنگ فارسی معین ).

جماعتی از حکما هستند معتقد به اینکه انسان برای کسب علم و یقین بمعلومات خود میزان و ماخذ صحیحی ندارد. حس خطا میکند و عقل از اصلاح خطای او عاجز است. چه اشخاصی بحسب اختلاف بنیه و مزاج و ذوق و فهم و زمان و مکان و اوضاع و احوال و تربیت و انس و عادت و غیر آنها ادراکاتشان مختلف میباشد و امور را یکسان تشخیص نمی دهند و بنابرین در هیچ امری نباید رای جزم و حکم قطعی اظهار کرد و همه چیز را با تردید و شبهه باید تلقی نمود و در اعمال زندگانی جنبه اخلاقی هم بیطرفی و بی تمایلی و عدم عاطفه را باید اختیار کرد.هر چند در میان قدما هم این نوع عقاید وجود داشته و پروتاغوراس سوفسطایی نیز دارای همین مذاق بوده ولی کسی که باین مذهب بلکه موسس آن شمره میشود پیرهون است که معاصر اسکندر مقدونی بود. فضلای ما میان شکاکان و سوفسطاییان از جهت مشابهتی که بیکدیگر دارند فرق نگذاشته و شکاک را هم سوفسطایی خوانده اند ( سیر حکمت ).

💡 «دیدار در بیمارستان» آخرین اثر داستانی بنت‌الهدی صدر است که مدتی پیش از کشته‌شدنش نوشته‌است و در آن به رابطه پزشکی با ایمان مذهبی پرداخته و از جدال‌های فکری میان مؤمنان و تجربه‌گرایان و شکاکان سخن به میان آورده‌است.

💡 هرچند که قرص‌های وی در بین عام فروخته می‌شد، آنها توسط متخصصین پزشکی و شکاکان به عنوان یک حیله‌گری شرح داده شده بودند. براندرت و قرص‌هایش در سال ۱۸۵۸ در کتاب‌دان کینگز کویکری ذکر گردیده شد. جیمز هاروی، یک مورخ، فرموده که براندرت دغدغه‌های خود را آنقدر متقاعد بر قورت دادن قرص‌هایش به‌طور سریع و تند کرد، گویا غذای شب را می‌بلعد.

💡 با این حال، بسیاری از شکاکان و منتقدان مشروعیت ادعاها و آموزه های میشیگان را زیر سوال می برند. آنها استدلال می کنند که تاکید آنها بر تفکر مثبت و تاکیدات، پیچیدگی های توسعه شخصی را بیش از حد ساده می کند و ممکن است به نتایج ملموس منجر نشود. منتقدان همچنین فقدان شواهد علمی در حمایت از روش های او را برجسته می کنند و صلاحیت ها و تجربه میشیگان به عنوان مربی توسعه شخصی را زیر سوال می برند.

💡 اگرچه یکی از عوامل اصلی پیدایش مدل اروپایی سرمایه‌داری، تلاش برای بهبود شرایط کارگران تحت سرمایه‌داری و در نتیجه جلوگیری از ظهور سوسیالیسم یا انقلاب سوسیالیستی بود، منتقدان آمریکایی و شکاکان اروپایی مدل بازار اجتماعی را با مفاهیم دولت رفاه و گاهی به اشتباه آن را سوسیالیستی معرفی می‌کنند.