شمائلهم

[ویکی الکتاب] معنی شَمَائِلِهِمْ: چپهایشان
ریشه کلمه:
شمل (۱۲ بار)هم (۳۸۹۶ بار)
چپ. ضدّ یمین. جمع آن اشمل و شمل و شمائل می‏آید، در قرآن فقط شمائل به کار رفته مثل. سایه‏های آن از راست و چپ سجده کنان بر می‏گردد. نا گفته نماند: شمال و یمین در قرآن اکثراً در معنی چپ و راست معمولی به کار رفته چنانکه نقل شد ولی چرا به اهل بهشت اصحاب یمین و به اهل جهنّم اصحاب شمال گفته شده؟. و مراد از چیست؟ آیا چپ واقعاً منحوس است که به اهل جهنم سمت چپی‏ها اطلاق شده است؟ هکذا دادن کتاب بدست چپ؟ به نظر می‏آید: تقسیم به اصحاب یمین و شمال به جهت آن است که نامه عده‏ای بدست راست و نامه عده‏ای بدست چپ آنها داده می‏شود. چنانکه فرموده. و درباره مؤمنان فرموده که نور آنها در پیش رو و سمت راست روان است. ایضاًآیه 8 تحریم از این بدست می‏آوریم که در شمال نور نیست و آن طرف جهنم است و انکه نامه او بدست چپش داده شده نور نخواهد داشت و چون طرف راست نورانی است و طرف چپ بی نور، اولی مبارک و دیگری شوم خوانده شده. در قاموس و اقرب شوم را یکی از معانی شمال گفته است ولی «اُوتیَ کِتابَهُ بِشِمالِهِ» روشن می‏کند که مراد دست چپ یا سمت راست است. اما شومی در شمالی‏ها است. *. آیه درباره‏اغواء شیطان است. به نظر می‏آید مراد از «بَیْنَ اَیْدیهِمْ» مال دنیا است و از «مِنْ خَلْفِهِمْ» اولاد و از «اَیْمانِهِمْ» وسوسه در امور دینی و افراط در آنهاو عقائد مختلف و از «شَمائِلِهِمْ» گناهان است که اموال دنیا در پیش رو و اولاد در پشت سر او بعد از مرگ اند و کارهای ایمانی در سمت راست و گناهان سمت چپی اند. یعنی مردم را از جهت دینی و عقیده‏ای فریب داده و اضلال می‏کنم (المیزان). نا گفته نماند: شمال یکی از جهات اربع و مقابل جنوب است ولی در قرآن کریم در آن به کار نرفته و در نهج البلاغه خطبه 117 فرموده «فَلا اَطْلُبُکُمْ مَا اخْتَلَفَ جَنُوبٌ وَ شَمالٌ» که مراد باد جنوب و شمال است. ایضاً شمال بادی است که از شمال کعبه می‏وزد (راغب) در آقرب آمده: آن بادی است که از طرف حجر اسماعیل ما بین مشرق و بنات نعش می‏وزد.

💡 سپس شيطان، براى تاييد و تكميل گفتار خود، اضافه كرد كه نه تنها بر سر راه آنهاكمين مى كنم بلكه از پيشرو، و از پشت سر، و از طرف راست، و از طرف چپ از چهار طرف، به سراغ آنها مى روم، و اكثر آنها را شكرگزار نخواهى يافت (ثم لاتينهم من بينايديهم و من خلفهم و عن ايمانهم و عن شمائلهم و لا تجد اكثرهم شاكرين ).

💡 و جمله (ثم لاتينهم من بين ايديهم و من خلفهم و عن ايمانهم و عن شمائلهم ) بيان نقشه وكارهاى او است، مى گويد: ناگهان بندگان تو را از چهار طرف محاصره مى كنم تا ازراهت بدر برم. و چون راه خدا امرى است معنوى ناگزير مقصود از جهات چهارگانه نيزجهات معنوى خواهد بود نه جهات حسى.

💡 به علاوه او دشمنى است كه از هر طرف به شما هجوم ميكند، چنانكه خودش مى گويد: ثملاتينهم من بين ايديهم و من خلفهم و عن ايمانهم و عن شمائلهم من از هر سو به سراغفرزندان آدم ميروم، از پيش رو، از پشت سر، از سمت راست و از سمت چپ (اعراف - 17).

💡 (قال فبمااغويتنى لاقعدن لهم صراطك المستقيم ثم لاتينهم من بين ايديهم و من خلفهم وعن ايمانهم و عن شمائلهم و لاتجد اكثرهم شاكرين ).

💡 (فبما اغويتنى لاقعدن لهم صراطك المستقيم، ثم لاتينهم من بين ايديهم و من خلفهم و عنايمانهم و عن شمائلهم و لا تجد اكثرهم شاكرين ) كه در اين آيه جمله (لا تجد) بهمنزله استثنا (الا عبادك ) در آيه قبل است، و كلمه (شاكرين ) به جاى كلمه:(مخلصين ) در آيه قبل است، و اين نيست مگر به خاطر اينكه شاكرين همان مخلصينند كهشيطان در آنها بهره اى