رتبیل. [ رَ ] ( اِخ ) زنبیل. ژنده پیل. جوالیقی در المعرب گوید: ملک سجستان است. فرزدق گوید: و تراجع الطرداءُ اذو ثقوا بالامن من رتبیل و الشحر ( الشحر ساحل مهرة بالیمن و رتبیل ملک سجستان ). ( المعرب جوالیقی چ مصر ص 163 ). در المعرب جوالیقی چ مصر این کلمه را در باب الراء بین «راوند» و «رمکة» آورده است، پس راهی برای زنده پیل و ژنده پیل خواندن این کلمه نمی ماند. ( یادداشت مرحوم دهخدا ). و رجوع به زنبیل و تاریخ سیستان ص 91 و 271 شود.
عنوانی برای پادشاهان سند و کابل.
پادشاه کابل (نیمه دوم قر.اول ه. ) که با عبدالرحمن ابن اشعث فرمانده سپاه عرب بزمان حجاج متحد شد و بعد نقض پیمان نمود و عبدالرحمن پس از غلبه بر او ویرا بحجاج تسلیم کرد. توضیح این نام بصورت ((زنبیل ) ) و ((زنتبیل ) ) هم آمده.
زنبیل ژنده پیل
رجوع شود به:زنبیل
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 نامهی حجاج ابن الاشعث و لشکریان را بر آشفت و آنها با رتبیل صلح کردند که اگر برنده حجاج را شکست دهند حاکمیت رتبیل را به رسمیت شتاسد و اگر شکست خورند رتبیل به آنها پناه دهند. پس از بستن قرارداد با رتبیل، ارتش دوباره به عراق باز گشت. در راه، این شورش به یک شورش تمام عیار ضد حجاج و خلافت اموی تبدیل شد.
💡 گفته میشود رتبیلشاه نیز در این جنگ حضور داشت زیرا اولین ذکر او در منابع عربی به سال ۶۶۶ میلادی برمی گردد. رتبیل ممکن است برادر یا برادرزاده برهاتگ بوده باشد که پس از شکست دادن پادشاهی کاپیسا، رتبیل را والی زابلستان تعیین کرد.
💡 کابلشاهان (رَتبیلشاهان یا هندوشاهان) در کابل رهبری مقاومت را بر عهده داشتند. اهمیت شهر کابل در عهد فرمانروایی این دودمان از کاپیسا پیشی گرفته بود. رتبیلشاهان و مردم بومی کابل آنچنان قهرمانانه در مقابل حملهٔ تازیان دفاع کردند که استثمار آنان جوهرهٔ داستانهای قهرمانی در ادبیات اسلامی شد. در این میان، ایستادگی چندین شبانه روزهٔ جوانی بنام رستمداد کابلی در برابر محاصرهٔ تازیان حائز اهمیت است.
💡 دیوارهای کابل دیوارهای حفاظتی است که در قرن پنجم میلادی در بالای کوه آسمائی و شیر دروازه توسط کابل شاهان یا رتبیل شاهان نوادگان یفتلیان کوشانیان ساخته شدهاست. آنها این دیوار را در برابر هجومهای بزرگ بنا نمودند. تا کابل از تجاور محفوظ گردد.
💡 در سال ۶۹۸ میلادی، عبیدالله بن ابیبکره، والی سیستان و فرمانده نظامی خلافت اموی، «ارتش نابودی» را علیه رتبیل رهبری کرد. عبیدالله بن ابیبکره سالار مسلمانان بصره و شریح بن هانی هارثی سالار مردم کوفه بود. آنها در زابلستان پیشروی کردند و از گاو و گوسفند و اموال هر چه توانستند به تاراج بردند تا ۱۸ فرسنگی پایتخت رتبیل رسیدند.
