درختک دانا
درختک دانا، که در متون کهن با ترکیب وصفی درختکِ دانا ثبت شده، نام درختی افسانهای و شگفت است. بر پایهٔ منابع تاریخی همچون برهان قاطع و آنندراج، این درخت ویژگیای منحصر به فرد دارد: برگهای آن به سوی خورشید میگردند و با چرخش آفتاب در آسمان، جهت خود را تغییر میدهند. برخی از پژوهشگران نیز این درخت را با درخت وقواق یکی دانستهاند.
در باورهای قدیمی، از این درخت با کارکردی جادویی نیز یاد شده است. گویند در جزیرهی اندلس، هر کس برگِ درختک دانا را زیر سر بگذارد، هرچه را که فراموش کرده است، بار دیگر به یاد میآورد. این خاصیت شگفتانگیز، جایگاه این درخت را در میان روایتهای اساطیری و حکایات پندآموز استوار ساخته است. اگرچه امروزه وجود عینی چنین درختی با این ویژگیهای شگفت تأیید نشده، اما یادکرد آن در متون کهن، گویای علاقهٔ دیرینهٔ بشر به پیوند جهان طبیعت با نیروهای مرموز و دانشافزاست. این روایتها، چه ریشه در واقعیت داشته باشند و چه زادهٔ تخیل باشند، بخشی از گنجینهٔ ادبی و فرهنگی ایران و جهان را تشکیل میدهند.
لغت نامه دهخدا
درختک دانا.[ دِ رَ ت َ ک ِ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) نام درختی است که به هر جانب که آفتاب بگردد برگهای آن رو بجانب آفتاب کنند. و بعضی گویند درخت وقواق همانست. ( برهان ) ( از آنندراج ). درختی است در جزیره اندلس، گویند هرکه برگ آن زیر سر نهاده خواب کند آنچه فراموش شده باشدش یاد آید. ( غیاث و از شرح خاقانی ):
گربر درش درختک دانا شدم چه باک
کاقبال او درخت کدو را چنار کرد.خاقانی.محققان سخن زین درخت میوه برند
وگر شوند سراسر درختک دانا.خاقانی.به اصطناع تو ممکن بود به باغ زمانه
که تخم بقله حمقا شود درختک دانا.اثیرالدین اخسیکتی ( از جهانگیری ).
جمله سازی با درختک دانا
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 گر بر درش درختک دانا شدم چه باک کاقبال او درخت کدو را چنار کرد
💡 محققان سخن زین درخت میوه برند وگر شوند سراسر درختک دانا