ناخن به دندان

ناخن به دندان. [ خ ُ ب ِ دَ ] ( اِ مرکب ) افسوس و حسرت و حیرت. ( ناظم الاطباء ). کنایه از حیرت و افسوس. ( از برهان قاطع ). || ( ص مرکب ) متأسف. حیران. مغموم. مهموم. ( ناظم الاطباء ). به معنی انگشت به دندان است که کنایه از متأسف و متعجب باشد. ( آنندراج ). کنایه از متأسف و حیران باشد. ( از برهان قاطع ).، ناخن به دندان گرفتن. [ خ ُ ب ِ دَ گ ِ رِ ت َ ] ( مص مرکب ) حیران شدن. ( امثال و حکم دهخدا ). انگشت به دندان گرفتن که حیرت کردن و افسوس خوردن است. ( فرهنگ نظام ).
ناخن به دندان ماندن. [خ ُ ب ِ دَ دَ] ( مص مرکب ) حسرت و افسوس کردن. ( شمس اللغات ). || متحیر ماندن. حیران ماندن. تعجب کردن. متعجب شدن. شگفتی:
بدیشان از غنیمت داد چندان
که خلقی ماند از آن ناخن به دندان.نزاری قهستانی ( از فرهنگ نظام ).

💡 چشمم از نیش مکافات ز بس ترسیده است زهره ام نیست که ناخن به رگ تار کشم

💡 می زند همسایه معشوق هم ناخن به دل گر نسازد گل به ما، با خار می سازیم ما

💡 می زند ناخن به داغ عشق،سیر لاله زار شاخ وبرگی می دهد دیوانگی را نو بهار

💡 می زند ناخن به دل خار سر دیوار تو چون تماشایی نظر بردارد از گلزار تو؟

💡 تا به خاک افتاد صائب سایه بالای او می زند ناخن به دل خاری که آرد سر برون

💡 ناخن به دل شکستم و غم ره به در نیافت سنگ است بیستون و مرا تیشه شیشه است