مفهوم تقوا

[ویکی فقه] پرهیزگاری، خویشتن داری در برابر خواهش های نفسانی، پرهیز از موجبات خشم خداوند را تقوا گویند.
تقوا اسم مصدر از ریشه «و ق ی»، در لغت به معنای پرهیز، حفاظت و مراقبت شدید و فوق العاده و در ادبیات معارف اسلامی به معنای حفظ خویشتن از مطلق محظورات است؛ اعم از محرمات و مکروهات..
وجه نامگذاری پرهیزگار به متّقی
برخی ترک بعضی از مباحات را نیز در تحقق این معنا لازم دانسته اند، چنان که پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) وجه نامگذاری پرهیزگار به متّقی را انجام ندادن برخی از مباحات به انگیزه پرهیز از حرام ها دانسته است.
خصوصیات تقوا
بر این اساس، عارفان افزون بر دوری از محرّمات، اجتناب از لذت های حلال دنیوی را در مراتبی از تقوا لازم شمرده اند، پس می توان گفت تقوا خصوصیاتی دارد که به حسب موارد، مختلف می گردند و قدر جامع آن ها پرهیز از محرمات شرعی و عقلی، توجه به حق و التفات به پاکسازی عمل و به سوی مجرای طبیعی و متعارف اعمال حرکت کردن است، همان گونه که فجور، فاصله گرفتن از حالت اعتدال و خارج شدن از جریان طبیعی کارهاست و از آغاز پیدایش ایمان در دل مؤمن تا آخرین درجه کمال، همواره ملازم مؤمن است و در هر مرحله ای اقتضایی دارد؛ مانند محافظت نفس از عذاب و آتش، پرهیز از سخطِ خدا و مخالفت با وی و اجتناب از دوری و محجوبیّت از خداوند.
واژه تقوا در قرآن
...

💡 دوگانگی اخلاقی، نشانگر تقسیم بشریت به دو اردوگاه متقابل بر اساس پایبندی آنها به تقوا یا فساد است. مفهومی از دوگانگیِ اخلاقی صرف، با تأکید بر تقابل اخلاقی بین خیر و شر و شخصیت‌های مربوط به آنها (مانند مفاهیم مسیحی خدا و شیطان)، به معنای ثنویت مذهبی - تاریخی و پدیدارشناختی نیست، مگر آنکه، خیر و شر نیز با اصول هستی‌شناختی متضاد مرتبط باشند، مانند مزدیسنا و آئین مانی.