مرعشی ظهیرالدین

[ویکی نور] «سید ظهیرالدین مرعشی» در سال 815 یا 817ق و احتمالاً در شهر آمل به دنیا آمده است. جد اعلای وی، سید قوام الدین، بنیان گزار سلسله سادات مرعشی در مازندران بود و پس از مرگش، مزار او معروف به مقبره میر بزرگ، زیارت گاه شیعیان بوده است. او همچون پدرش، با غاصبان ملک اجدادی خود مخالف بود و از ابتدای جوانی این مخالفت خود را آشکار کرد. وی با خاندان کیا ارتباط نزدیک داشته و مورد اعتماد آن ها بوده است. نقل شده است که در سال 847ق، هنگامی که ناصر کیا برای دیدن قلعه شمیران طارم می رفت، سید ظهیرالدین مأمور شد که با خلابران تنکابن و دویست نفر از لشکر لشتنشاه و پاشیجا، به دهکده بیورزن رود و آن جا را غارت کند. او اطاعت امر کرده و در تحریق و تخریب ولایت طارم، شرکت داشت. او همواره در جنگ و دفع شورش ها و سامان دادن امور سیاسی خاندان کیا و فرمان روایان گیلان بوده است. بخش پایانی زندگی او مبهم است و از تاریخ وفات او نیز اطلاعی در دست نیست.
1- تاریخ طبرستان و مازندران و رویان.
2- تاریخ گیلان و دیلمستان.
تاریخ طبرستان و رویان و مازندران

💡 از قرن هفتم تا دوره صفویه منطقهٔ رویان عمدتاً با نام رویان یا رستمدار شناخته می‌شد و در این دوره مرزهای ولایت رستمدار شامل مناطق کجور، نور، کلارستاق، طالقان، لاریجان، لواسانات، شمیرانات و مناطق پشت کوه البرز مرکزی می‌شد. به‌نقل از ظهیرالدین مرعشی، حدود رستمدار از سی‌سنگان تا نمکاوه‌رود بوده‌است.

💡 به نقل از ظهیرالدین مرعشی، تخت‌گاه منوچهر در رویان بوده‌است. منوچهر رودخانه موز را به دریای آبسِکون وصل کرد و آن منطقه را سی‌سنگان نام نهاد.

💡 پس از آنکه تیمور غیاث‌الدین را بازگرداند، خود نیز در پی او روان شد. ظهیرالدین در مقایسهٔ تعداد لشکریان مرعشیان و تیمور نوشته‌است: «لشکر ایشان نسبت به لشکر تیمور همچو قطره و دریاست.»

💡 میرزا عبدالخلیل مرعشی مورخی در زمان صفویان و از خاندان سادات مرعشی بود. وی نگارنده‌ی کتابی تحت نام مجمع التواریخ است که مطالبی دربارهٔ آغاز کار میربزرگ و موقعیت خاندان مرعشیان در زمان شاه طهماسب آورده‌است که غالب آن برگرفته از سید ظهیرالدین مرعشی است.