قضایای یقینی بدیهی
متضادها
قضایای احتمالی، شک‌برانگیز
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] قضایای یقینی بدیهی، به معنای قضایای مورد تصدیق عقل، بدون نیاز به نظر و تامّل است.
قضایای یقینی (یقینیات) به قضایای یقینی بدیهی (اوّلی) و قضایای یقینی نظری (ثانوی) تقسیم می شوند. قضایای یقینی بدیهی آن دسته از قضایای اصلی و ضروری است که محتاج به نظر و تامل نباشند بلکه خود به خود روشن و واضح باشند. این قضایا اساس قضایای یقینی اکتسابی می باشند و همه قضایای یقینی به یکی از اینها بر می گردند. بدیهیات خود بالذات معلوم و محقَّق اند و قضایای دیگر به کمک آنها معلوم می شود، و سلسله استدلال های قیاسی در تحلیل به آنها منتهی می شود. بنابراین آنها از زمره مبادی علوم هستند. قضایای یقینی بدیهی بر اساس استقراء شش نوع است: اولیات، مشاهدات، تجربیات، متواترات، حدسیات و فطریات.
مستندات مقاله
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است: • خوانساری، محمد، منطق صوری.• گرامی، محمدعلی، منطق مقارن.• صدر، محمدباقر، الاسس المنطقیة للاستقراء.• تفتازانی، عبدالله بن شهاب الدین، الحاشیة علی تهذیب المنطق.• سبزواری، ملاهادی، شرح المنظومة.
۱. ↑ صدر، محمدباقر، الاسس المنطقیة للاستقراء، ص۳۷۵.۲. ↑ علامه حلی، حسن بن یوسف، الجوهر النضید، ص۲۰۴.
...
جمله سازی با قضایای یقینی بدیهی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 بُرهان، قیاسی‌است که مقدمات آن منحصراً از قضایای یقینی یا یقینیات (محسوسات، تجربیات، اوّلیّات و متواترات) یا از قضایایی که در تحلیل منتهی به یقینیات شود، تألیف شده باشد؛ بنابراین قیاس برهانی، قیاسی است که هم صورت و هم مادّهٔ آن هر دو در نهایت اتقان است، بنابراین نتیجه‌اش کاملاً قابل اعتماد است و در آن مجال تشکیک نیست. و دونوع دارد: اِنّی و لِمّی
💡 در سیستم‌های استدلالی کلاسیک، قضایای یقینی بدیهی به عنوان سنگ بنای تمامی اثبات‌های بعدی شناخته می‌شوند و نیاز به برهان پیچیده ندارند.
💡 فیلسوفان معتقدند که بدون پذیرش برخی قضایای یقینی بدیهی، نمی‌توان هیچ ساختار منطقی منسجمی را برای شناخت جهان هستی و واقعیت بنا کرد.
💡 برای شروع آموزش هندسه، ابتدا باید با قضایای یقینی بدیهی آشنا شد تا دانش‌آموزان بتوانند مفاهیم پیچیده‌تر را به درستی درک کنند.
