سوجان رای بهنداری
سوجان رای بهنداری، مؤلف کتاب «خلاصةالتواریخ»، یک تاریخنگار هندو از قرن هفدهم میلادی است که در دوران سلطنت اورنگ زیب در امپراتوری گورکانی هند فعالیت میکرد. او در بَتالا در پنجاب متولد شد و در جوانی به عنوان منشی در دستگاه اورنگ زیب مشغول به کار شد.
ویژگیهای مهم سوجان رای بهنداری:
هندو بودن: به رغم اینکه در کتابش به تنوع مذاهب اشاره کرده و مذهب و اساطیر هندو را با تفصیل توصیف کرده است، شواهدی که به هندو بودن او اشاره کند، به وضوح وجود ندارد. برخی محققان بر این باورند که او به عنوان یک هندو در دربار مسلمانان فعالیت میکرد.
خلاصةالتواریخ: این کتاب در سال ۱۱۰۷ هجری (۱۶۹۵ میلادی) به پایان رسید و تاریخ عمومی هند را از دیدگاه هندوها بررسی میکند. این اثر شامل چهار بخش است که به تاریخ هند، جغرافیا، درآمدها و تاریخ فرمانروایان مسلمان هند میپردازد. در برخی نسخهها، این کتاب به وقایع مهم سلطنت اورنگ زیب نیز اشاره دارد.
منابع و تأثیرات: سوجان رای در تألیف خلاصةالتواریخ به منابع مختلفی از جمله تاریخهای عمومی و محلی مراجعه کرده است. او هدف خود را گردآوری و خلاصهسازی اطلاعات تاریخی از چندین منبع اعلام کرده است.
آثار دیگر: دو اثر دیگر نیز به سوجان رای نسبت داده شده است: «خلاصةالمکاتیب» که به تعلیمات منشیگری میپردازد و «خلاصةالسیاق» که در زمینه حساب و حسابداری نوشته شده است.
زبان و سبک: سوجان رای به زبانهای هندی، فارسی و سانسکریت تسلط داشت و در نوشتن آثارش از زبان فارسی استفاده کرده است.
به طور کلی، سوجان رای بهنداری به عنوان یک تاریخنگار مهم در تاریخ هند شناخته میشود و آثارش به درک بهتر تاریخ و فرهنگ این منطقه در دوران گورکانی کمک میکند.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] بَهْنداری، سوجان رای (سَنجان رای)، مؤلف احتمالی خلاصة التواریخ در تاریخ عمومی هند به زبان فارسی می باشد که در دوران حکومت اورنگ زیب (۱۰۶۸ـ ۱۱۱۸) و با تکیه خاص بر حکّام دهلی نوشته شده است.
نام مؤلف از صفحه آخر نسخه های متعدد کتاب به دست آمده که تفاوت هایی نیز در آن ها به چشم می خورد.
امروزه عموماً سوجان را به عنوان اسم کوچک او پذیرفته اند، زیرا نام هندویی رایجی است و دست کم سه نفر از افرادی که در خلاصة التواریخ ذکرشان به میان آمده بدان نامیده شده اند.
محل تولد بهنداری
بنابر مندرجات متن بهنداری در بَتالا در پنجاب متولد شد و از جوانی در دستگاه اورنگ زیب به منشیگری مشغول شد.
هندو بودن بهنداری
الیوت بر آن است که، گذشته از کاربرد نظام گاهشماری وِکْرَمی (= بکرمی)، در متن خلاصة التواریخ مطلبی حاکی از هندو بودن مؤلف آن یافت نمی شود، اما، به جای حمد و نعت معمول میان مسلمانان، این کتاب با گفتاری در تنوع مذاهب آغاز می شود، که مؤلف همه آن ها را الهی می شمارد؛ وی مذهب و اساطیر هندو را با تفصیلی خاص وصف می کند، و گزارش او از آغاز دوران اسلامی (در هند ) با تلخی آمیخته است.
این نکات حاکی از هندو بودن مؤلف است.
جمله سازی با سوجان رای بهنداری
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 خلاصة التواریخ وقایع نگاری به زبان فارسی است که توسط سوجان رای در امپراتوری گورکانی (هند امروزی) نوشته شدهاست. این کتاب به تاریخ هندوستان (شمال شبه قاره هند) میپردازد و همچنین حاوی جزئیاتی در مورد امپراتوری گورکانی معاصرش است. نویسنده این اثر را در سال ۱۶۹۵ میلادی در زمان سلطنت اورنگ زیب به پایان رساند. درج اطلاعاتی در مورد مرگ اورنگ زیب بعداً با یک حاشیه به نسخه اصلی اضافه شد.
💡 نام نویسنده در هیچ جای کتاب اصلی ذکر نشدهاست، اما یادداشتهای حاشیهنویسان در چندین نسخه خطی از او به عنوان سوجان رای یاد میکنند. برخی از نسخههای خطی بهنداری یا باتالوی را به نام او اضافه کردهاند. عنوان منشی نیز پیشوند نام اوست. یک نسخه خطی او را «منشی منشیان» مینامد.