ذاتی باب علل

[ویکی فقه] ذاتی باب علل، از اصطلاحات علم منطق بوده و به اسباب حقیقی می گویند و مقابل اسباب اتفاقی می باشد.
ذاتی در این اصطلاح، صفت برای اموری است که سبب برای اشیای دیگر واقع می شوند.ذاتی باب سبب، مقابل اتفاقی است و شامل اموری می شود که امور دیگری بذاته بر آن ها مترتّب می شود؛ مثل اشتعال آتش برای سوختن چوب و یا به دنبال آمدن رعد بعد از برق (آذرخش)؛ و سبب اتفاقی مثل وقوع آذرخش در پی گشودن درب اتاق. برخی ذاتی باب سبب را مقابل عَرَضی دانسته و آن را شامل اسبابی دانسته اند که ترتّب مسبّب بر آن دائمی یا اکثری باشد.ترتّب دائمی مثل ذبح نسبت به موت، و ترتّب اکثری مثل خوردن گیاه سُقمونیا نسبت به اسهال.به اسبابی که ترتّب مسبّب بر آن اقلّی باشد عَرَضی گفته می شود؛ مثل آذرخش (برق) نسبت به باران.

💡 تحقیقات مفصلی که برای ریشه‌یابی شکست مدل اقتصادی مزبور انجام شد به این نتیجه رسید که محصولات داخلی چون از طرف حکومت‌ها حمایت می‌شدند و در رقابت با محصولات خارجی نبودند، رفته رفته قیمت‌هایشان سر به آسمان کشید در حالی که کیفیت اجناس نیز یا در جا زد یا افت چشمگیری پیدا کرد. اقتصاددان، پتریس فرانکو که تحقیقات مفصلی در باب علل شکست پروژه مزبور کرده می‌گوید که در آن دوران، رواج عدم کارایی که حاصل حمایت حکومت‌ها از تولیدات داخلی بود سراسر آمریکای لاتین را دربر گرفت.

💡 مساءله علل پيدايش مذاهب از مباحث مهم علم مذاهب و فرق است. در بحث از هر فرقه ابتداچگونگى پيدايش آن مطرح مى شود. دقت در اين مباحث مى تواند در يافتنعلل كلى پيدايش فرق اسلامى مفيد باشد. اگر اختلاف بر سر معارف اعتقادى دين وجودنمى داشت، فرق و مذاهب اعتقادى نيز پديد نمى آمدند. بنابراين بحث بر سرعلل پيدايش مذاهب به بحث در باب علل پيدايش اين اختلافات باز مى گردد.