جزیه در عثمانی

[ویکی فقه] مالیاتی که از اهل ذمه گرفته می شود جزیه نام دارد.
در دوره عثمانی تا قرن دهم، به جای جزیه واژه خراج به کار می رفت و بعدها واژه جزیه یا جزیه شرعی جایگزین آن شد. جزیه را برای تمایز آن از خراج زمین، گاه باش خراجی نیز گفته اند. تحصیلدارِ جزیه را نیز خراجی یا خراجّی و بعدها جزیه دار می گفتند. به دلیل تمایل خزانه به نگهداری درآمدهای حاصل از جزیه در سطحی بالا، گاه هرکس، مسلمان و غیرمسلمان، که یک باشتینه در اختیار داشت، بایست جزیه می پرداخت.
جزیه در مناطق مفتوحه
عثمانیان در مناطق مفتوحه خویش چون بالکان و مجارستان، مالیات سرانه ای را به مثابه جزیه پذیرفتند که پیش از فتح، هر خانواده به پادشاهان می پرداخت و مقدار آن یک فلوری (سکه طلا ) بود. در مجارستان به این نوع مالیات اسپنجه می گفتند.
دقت در اخذ و مصرف جزیه
جزیه نوعی مالیات دینی به شمار می رفت و ازاین رو در جمع آوری و هزینه کردن آن دقت فراوانی می شد. واگذاری درآمدهای حاصل از جزیه، که بندگان سلطان (قول ها) برای خزانه دولت جمع آوری می کردند، به صورت تیمار یا مقاطعه، به ندرت صورت می گرفت.
سرپرستی و اداره جزیه
...