ادعای بدون برهان

[ویکی فقه] ادعای بدون برهان (قرآن). خداوند در قرآن آیات زیادی در باره بی ارزشی ادعای بدون برهان نازل نموده است.
۱- وقالوا لن یدخل الجنة الا من کان هودا او نصـری تلک امانیهم قل هاتوا برهـنکم ان کنتم صـدقین. آنها گفتند: «هیچ کس، جز یهود یا نصاری، هرگز داخل بهشت نخواهد شد.» این آرزوی آنهاست! بگو: «اگر راست می گویید، دلیل خود را (بر این موضوع) بیاورید! »••۲- قالوا اتخذ الله ولدا سبحـنه... ان عندکم من سلطـن بهـذا اتقولون علی الله ما لاتعلمون. گفتند: «خداوند فرزندی برای خود انتخاب کرده است»! (از هر عیب و نقص و احتیاجی) منزه است! او بی نیاز است! از آن اوست آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است! شما هیچ گونه دلیلی بر این ادعا ندارید! آیا به خدا نسبتی می دهید که نمی دانید؟••- کلمه"سلطان" در اینجا به معنای برهان است، می فرماید شما در این ادعایتان که می گویید: " خدا فرزند گرفته"، هیچ دلیلی ندارید و سخنتان از روی جهل و بدون مدرک است. و بنا بر این، حاصل معنای آیه چنین می شود که: نه تنها دلیلی بر گفتار شما نیست، بلکه دلیل بر خلاف آن هست، و آن اینست که خدای تعالی غنی مطلق و بی نیاز از هر جهت است، و کسی که برای خود فرزند می گیرد، حتما به داشتن فرزند نیازمند است، و این سنخ استدلال را در اصطلاح فن مناظره " منع با سند" می نامند. ۳- هـؤلاء قومنا اتخذوا من دونه ءالهة لولا یاتون علیهم بسلطـن بین فمن اظـلم ممن افتری علی الله کذبا. این قوم ما هستند که معبودهایی جز خدا انتخاب کرده اند چرا دلیل آشکاری (بر این کار) نمی آورند؟! و چه کسی ظالمتر است از آن کس که بر خدا دروغ ببندد؟!چون سخن ایشان حکمی است بدون دلیل، و سپس دنبالش فرموده: " ا فلا تذکرون" که هم توبیخ است و هم اشاره است به اینکه این حرف صرف نظر از اینکه هیچ دلیلی ندارد، بلکه بر خلافش دلیل هست چیزی که هست مشرکین متذکر آن دلیل نمی شوند، اگر متذکر شوند می فهمند که ساحت خدای سبحان منزه از آن است که متجزی شود و جزئی به نام فرزند از او جدا گردد، و نیز منزه از آن است که محتاج فرزند شود و در صدد فرزنددار شدن برآید. و این گونه احتجاجها در کلام خدای تعالی علیه مشرکین مکرر آورده شده است. ••۴- ام اتخذوا من دونه ءالهة قل هاتوا برهـنکم.. آیا آنها معبودانی جز خدا برگزیدند؟! بگو: «دلیلتان را بیاورید! این سخن کسانی است که با من هستند، و سخن کسانی
۱. ↑ بقره/سوره۲، آیه۱۱۱.
مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۶، ص۲۳۰، برگرفته از مقاله «ادعای بدون برهان».
...

💡 امام سجاد - عليه السلام - اين را بى مقدمه و بدون برهان نياورده است، بلكهقبل از اين فرازها، مطالبى دارد كه الطاف بى حساب الهى را در حق بندگان و سنت خدا وبر عفو خطاكاران را يادآور شده، به گونه انسان مؤمن انديشمند خود به اعتراف درپيشگاه حق مى نشيند و ساحت خداوند را از ظلم و ستم منزه مى داند.

💡 آيه مورد بحث را تقواى علمى را به انسانها نشان مى دهد. تقواى علمى آن است كه انساننه مطلبى را بدون برهان بپذيرد و نه رايى را بدوندليل تكذيب كند زيرا تصديق بى تحقيق و تكذيب بىدليل هر دو نارواست. كسى كه داراى تقواى علمى است، پيش از تحقيق درباره چيزى، شكدارد، ولى پس تحقيق نسبت به يكى از دو طرف جزم پيدا مى كند و اگر بعد از تحقيق نيزدر حال شك بماند نشانه آن است كه بنيان مرصوص فكرى ندارد.

💡 چند قضیه مؤثر دربارهٔ اعداد در آریثمتیکا وجود دارند. مثلاً، بدون برهان ولی با اشاراتی به پوریسمها، گفته می‌شود که تفاضل دو مکعب گویا مجموع دو مکعب گویا نیز هست. مطلبی که بعداً توسط ویت، باشه و فرما تحقیق شد.