اجتهاد در اصول فقه

[ویکی فقه] اجتهاد در اصول فقه به ملکه - یا عملیاتِ - استنباط منابع معتبر احکام فقهی اطلاق می شود و در اصول فقه کاربرد دارد.
اجتهاد در اصول فقه، به معنای اجتهادی است که برای شناخت دلیل و حجت در فقه به کار می رود و به واسطه آن، شخص در علم اصول فقه، صاحب نظر می گردد.مبانی اصولی شخص در استنباطات فقهی او مؤثر است؛ از این رو به کسی که در علم اصول فقه مجتهد بوده، اما در علم فقه به اجتهاد نرسیده است، مجتهد اصطلاحی گفته نمی شود؛ بنابراین، این اجتهاد، اگر به نفسه لحاظ شود، مقابل اجتهاد در فروع است (اجتهاد اصطلاحی)، اما اگر به عنوان مقدمه اجتهاد در فروعات فقهی، به آن نظر شود، داخل در اجتهاد مطلق است.
عناوین مرتبط
اجتهاد در اصول عقاید

💡 قسم سوم آن، اجتهاد در مدلول نص و انتخاب روشى است كه مخالف مقتضاى ظاهر آن است.و عكس مفهومى است كه معاصران آنها فهميده اند. اين نوع اجتهاد، در حقيقت بازگشت بهالغاى نص مى كند، هنگامى كه حجيت ظهور، در اينقبيل مباحث، حاكم باشد.

💡 وی در مورد شاگردش حسن حسن‌زاده چنین می‌گوید: بیش از ۲۰ سال او (علامه حسن‌زاده) را آزمودم؛ اما چیزی جز جد و اجتهاد در او ندیدم.

💡 از آنجا كه لفظ فقه در قرآن و حديث نبوى به معناى كلى علم به دين به كار برده شده، اختصاصش به علم به احكام دينى، آن را از اينكه يك اصطلاح اسلامى باشد بيروننمى كند. اما اجتهاد در عرف دانشمندان پيرو مكتب خلفا استنباط احكام اسلامى است از راهكتاب و سنت و قياس. ولى در عرف دانشمندان پيرو مكتباهل بيت، اجتهاد همرديف فقه است.