ابوعزیز قتاده بن ادریس
ابوعزیز قتادة بن ادریس بن مُطاعن، ملقب به نابغه، از اشراف حسنی و بنیانگذار سلسله ی آلقتاده در مکه بود. وی با پانزده واسطه نسب به امام حسن مجتبی(ع) میرساند و مادرش نیز از خاندان هواشم از طبقهی سوم اشراف حاکم بر مکه بود. تولد او در روستای عَلقمیه در منطقهی یَنبُع روی داد و در کودکی به حفظ قرآن کریم و فراگیری حدیث پرداخت. اگرچه اطلاعات دقیقی از سالهای اولیهی زندگی او تا زمان به دست گرفتن حکومت در دسترس نیست، ولی او در ابتدا حاکمیت منطقهی یَنبُع را بر عهده داشت.
با تشدید نارضایتی بازرگانان مصری از اوضاع مکه، قتاده با سازماندهی یک لشکرکشی موفق شد بر این شهر مسلط شود و حکومت خاندان هواشم را سرنگون کند. وی به تدریج دامنهی قلمرو خود را به شهر طائف، نجد و بخشهایی از یمن گسترش داد، اما در تلاش برای فتح مدینه ناکام ماند. او که به عنوان سرسلسلهی آلقتاده شناخته میشد، از طریق نه فرزند خود به نامهایی مانند حسن و راجح، نسلش تداوم یافت و این خاندان به عنوان طبقهی چهارم اشراف حسنی حاکم بر مکه شهرت پیدا کردند.
قتاده در دوران حکمرانی خود به آبادانی مکه همت گماشت و به خانواده و فرزندانش بر مدارا با حجاج و اهمیت مجاورت با کعبه تأکید میکرد. هرچند در ابتدا رفتار نیکویی با زائران داشت، به تدریج رویهاش به خشونت گرایید. از او قصایدی در مدح حضرت فاطمه(س) به جا مانده و خود را سزاوارتر از خلفای عباسی برای خلافت میدانست. سرانجام، ابوعزیز قتاده در ذیالحجهی سال ۶۱۷ قمری، در حدود ۹۰ سالگی و پس از نزدیک به دو دهه حکمرانی، به دست فرزندش حسن به قتل رسید.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] ابوعزیز قتادة بن ادریس. ابوعزیز قتادة بن ادریس امیر مکه، از اشراف حسنی و سرسلسله آل قتاده است.
ابوعزیز قتادة بن ادریس بن مطاعن/ مظاعن، ملقب به نابغه، با ۱۵ واسطه به امام حسن مجتبی علیه السّلام نسب می رساند. مادرش نیز از اشراف حسنی از خاندان هواشم، طبقه سوم اشراف حاکم بر مکه، بود. محل تولد را قریه علقمیه در ینبع دانسته اند. وی در کودکی به حفظ قرآن و آموختن حدیث پرداخت. در منابع از زندگی او تا امارتش بر مکه، گزارشی در دست نیست.
[ویکی حج] ابوعزیز قتادة بن ادریس امیر مکه، از اشراف حسنی و سرسلسله آل قتاده. ابوعزیز ابتدا بر ینبع حکومت کرد و در پی شکایت بازرگانان مصری از وضعیت مکه، به مکه لشکر کشید و بر آنجا تسلط یافت و حکومت آل هواشم را سرنگون کرد. پس از مدتی توانست طائف، نجد و برخی از نواحی یمن را نیز به قلمرو حکومتش اضافه کند؛ اما در تصرف مدینه ناکام ماند. نسل او به واسطه نُه تن از فرزندانش حسن و راجح ادامه یافت که برخی از ایشان بر مکه حکمرانی یافتند. اینان به «آل قتاده» شهرت دارند و از طبقه چهارم اشراف حسنی مکه شمرده می شوند.
ابوعزیز در آبادانی شهر مکه کوشید. او به فرزندان و خاندان خویش سفارش کرد تا با حاجیان مدارا کنند و بدانان یادآور شد که عزت ایشان در گرو مجاورت کعبه است. وی در ابتدای حکومتش رفتار نیکویی با حاجیان داشت؛ اما پس از مدتی رفتارش به خشونت گرایید. از وی قصیده هایی در مدح حضرت فاطمه(س) نقل شده است. ابوعزیز استحقاق خود را از خلیفه عباسی به خلافت بیشتر می دانست. ابوعزیز در ذی حجه سال ۶۱۷ق. در حدود ۹۰ سالگی پس از حدود ۲۰ سال حکمرانی بر مکه به دست فرزندش حسن کشته شد.
ابوعزیز قتادة بن ادریس بن مُطاعن (یا مظاعن)، ملقب به نابغه، با ۱۵ واسطه به امام حسن مجتبی(ع) نسب می رساند. مادرش نیز از اشراف حسنی از خاندان هواشم، طبقه سوم اشراف حاکم بر مکه، بود. محل تولد را قریه عَلقمیه در ینْبُع دانسته اند. وی در کودکی به حفظ قرآن و آموختن حدیث پرداخت. در منابع از زندگی او تا امارتش بر مکه، گزارشی در دست نیست.