ابن داوود قمی

[ویکی شیعه] ابوالحسن محمد بن احمد بن داوود (قبل از ۳۳۳-ذیحجه)، معروف به اِبْنِ داوودِ قُمی محدث و فقیه شیعی قرن چهارم هجری قمری که در خاندانی اهل علم زاده شد و در بغداد اقامت گزید، از مشایخ وی می توان به کلینی، ابن عقده و پدر شیخ صدوق اشاره کرد، از تألیفات متعدد او تنها یک نسخه خطی از کتاب المزار باقی مانده است.
ابن داوود در خاندانی اهل علم زاده شد، پدرش احمد بن داوود محدثی کثیرالحدیث بود که نجاشی او را توثیق کرده است. مادرش خواهر محدث موثق سلامة بن محمد اَرزَنی بود که پس از ازدواج با احمد بن داوود همراه او به قم رفت و محمد در آنجا به دنیا آمد.
ابن داوود در بطحیه درگذشت و همانجا نیز دفن گردید. استخوان های وی سپس به بغداد منتقل و در مقابرِ قریش دفن شد.

💡 ابن داوود كوفى را گفتند: با ما براى فلان كار به نزد پادشاه آى ! و برخاست درحالى كه جامه هايى كهنه بر تن داشت. گفتندش: چرا اين جامه ها بيرون نكنى ؟ تا جامهاى پوشى كه ترا بيارايد. گفت: آن جامه ها را در مناجات با خدا پوشم.

💡 به خاطر مسافرت‌های فراوان مریدان زیادی پیدا کرد، طوری‌که در سفر دوم خود به مکه ۴۰۰ شاگرد او را همراهی می‌کردند و در سفر به هندوستان بر اثر مواعظ وی عده‌ای به دین اسلام گرویدند. بعد از بازگشت از سومین سفر حج، عده‌ای از علما سخنان وی را کفر دانسته، او را تکفیر کردند. بالاخره فقیهان و سیاست‌مداران بر آن شدند تا فتوای قتل او را بدست آورند و آن فتوا را قاضی بزرگ بغداد ابن داوود اصفهانی صادر کرد.

💡 248- كنزالعمال، ج 10، ص 1 و 3. بهنقل از ابن داوود و از احمد و ابى نعيم در طب و ارشاد سارى، ج 8، ص 360. تراتيبالاداريه، ج 1، ص 462.

💡 از رجال اين سند عبداللّه بن حكم ارمنى است نجاشى و ابن غضائرى و ابن داوود او راتضعيف كرده اند و علامه مجلسى او را از غلات مى داند.

💡 عنان ابن داوود بنیانگذار جنبش یهودی قرائیم بود. این جنبش مذهبی در قرن هفتم و هشتم میلادی در بغداد توسط او پایه‌گذاری شد و تا چند قرن معتقدان بیشماری را جذب خود نمود.