البحر المحیط

[ویکی فقه] البحر المحیط (کتاب). تفسیر «البحر المحیط» اثر ابو حیان اندلسی به زبان عربی، در بردارنده تمامی قرآن و محور اصلی آن ادبی، لغوی و بلاغی می باشد.
این تفسیر از جامع ترین تفاسیر مشتمل بر نکات ادبی شگفت و بدیع قرآن است و بحثهای فراوانی درباره بدایع قرآن دارد. امتیاز این تفسیر در اهمیت دادن به ابعاد ادابی، لغوی، نحوی و بلاغی است و مجموعه ارزشمندی از اشعار ناب و شواهد ادبی و اعرابی و قرائات و لهجه ها، را در خود جای داده است که از دانش و آگاهی گسترده مفسر در این زمینه حکایت می کند. البته پرداختن عمیق به مباحث نحوی (که ویژگی اصلی این کتاب است) چنان پر رنگ بوده که برخی گفته اند: بحر المحیط بیشتر از آنکه به تفسیر همانند باشد، کتابی نحوی می ماند مؤلف به معانی لغوی واژگان، اسباب نزول، ناسخ و منسوخ، قرائتهای وارده نیز عنایت دارد و در ذیل آیات احکام به مباحث فقهی هم پرداخته است.
← روش تفسیری
۱- تفسیر البحر المحیط و مقدمات آن ۲- المفسرون حیاتهم و منهجهم سید محمد علی ایازی صفحه ۱۷۸ ۳- تفسیر و مفسران آیت الله معرفت ج۲ ص۳۲۲ ۴- دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی به کوشش بهاء الدین خرمشاهی ج۱ ص۶۷۲ ۵- دائرة المعارف بزرگ اسلامی به کوشش کاظم موسوی بجنوردی ج۵ ص۴۱۶ ۶- التفسیر و المفسرون دکتر ذهبی ج۱ صفحه ۳۱۷ ۷- ابو حیان و تفسیره البحر المحیط دکتر نلبد بن ناصر البدر مکتة الرشید ریاض

💡 فیروزآبادی نخستین کسی بود که به سبب گستردگی کار، نام قاموس (دریای بزرگ) را بر کتاب خویش نهاد.وی ــ علاوه بر توضیح مصطلحات پزشکی، ذکر اسامی خاص، استفاده از نشانه‌های اختصاری، ضبط دقیق واژگان و تفاوت گذاشتن میان حرف علهٔ واوی و یایـی ــ خود نیز حدود ۲۰ هزار واژه به کتابهای لغوی پیشینیان چون المحیط ابن‌عباد، العباب صغانی، المحکم ابن‌سیده و البحر المحیط و النهر الماد اندلسی و الصحاح جوهری افزود.