اضلونا

💡 گاهى گنهكاران براى نجات از چنگال عذاب،اعمال خلاف خود را به كلى منكر مى شوند و مى گويند: و الله ربنا ما كنا مشركين: بهخدائى كه پروردگار ما است سوگند كه ما مشرك نبوديم (سوره انعام آيه 23) اما هنگامىكه مى بينند اين دروغ و دغلها كارگر نيست، سعى مى كنند گناه خود را به گردن رهبرانگمراهشان بيندازند، مى گويند ربنا هؤ لاء اضلونا فاتهم عذابا ضعفا من النار: خدايااينها بودند كه ما را گمراه كردند، عذاب آنها را دو چندان كن (و سهم عذاب ما را به آنهابده ) (اعراف - 38).

💡 در جمله (قالت اخريهم لاوليهم ربنا هولاء اضلونا...) يك نوع التفات لطيفى بكاررفته، و آن اينكه در حين مخاطبه و مشاجره با يكديگر، خداى تعالى را مخاطب قرار داده وبه يكديگر نفرين كردند، و اين التفات هم كار اشاره به ملزوم و افاده ملازمه را كرده وهم باعث ايجاز كه نكته ادبى ديگرى است گرديده و در نتيجه ازنقل دو محاوره و گفتگو، به نقل يكى اكتفا شده است، چون تقدير كلام اين است كه: طبقهبعدى نخست به قبلى ها گفتند شما از ما ظالم تريد، براى اينكه هم خودتان گمراهبوديد و هم ما را گمراه كرديد، لذا اميدواريم خداوند عذاب آتش شما را دو برابر كند -آنگاه رو به درگاه خدا آورده و عرض كردند: (پروردگارا اينان ما را گمراه ساختند،پس عذابشان را دو چندان كن.